Türkiye Yeşil Taksonomisi yayımlandı: 16 sektör ve 137 ekonomik faaliyet için yeni dönem.
Türkiye’nin düşük karbonlu ekonomiye geçişini destekleyecek Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği yürürlüğe girdi. 2021 yılında yayımlanan Yeşil Mutabakat Eylem Planı kapsamında hazırlanan düzenleme, toplam 16 sektör ve 137 ekonomik faaliyeti kapsıyor.
Yeni sistemle birlikte hangi ekonomik faaliyetlerin çevresel açıdan sürdürülebilir kabul edileceğine ilişkin ortak bir değerlendirme çerçevesi oluşturulacak. Düzenlemenin aynı zamanda Avrupa Birliği’nin iklim politikaları ve standartlarıyla uyum sürecine katkı sağlaması amaçlanıyor.
Yeşil yatırımlar için ortak kriterler belirlendi
Türkiye Yeşil Taksonomisi, yatırımların çevresel açıdan sürdürülebilir olup olmadığının belirlenmesinde yol gösterici olacak. Düzenleme sayesinde piyasada ortak bir değerlendirme dili oluşturulması ve “yeşile boyama” (greenwashing) riskinin azaltılması hedefleniyor.
Sistem, Türkiye’de faaliyet gösteren sanayicilerin uluslararası yeşil finansman kaynaklarından daha fazla yararlanabilmesine de imkan sağlayacak.
Taksonomide 6 çevresel hedef bulunuyor
Yönetmelik kapsamında ekonomik faaliyetlerin değerlendirilmesi için 6 temel çevresel hedef belirlendi. Bu hedefler şöyle sıralandı:
– Sera gazı emisyonlarının azaltılması
– İklim değişikliğine uyum
– Su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanılması ve korunması
– Döngüsel ekonomiye geçiş
– Kirliliğin önlenmesi ve kontrolü
– Biyoçeşitlilik ve ekosistemlerin korunması ve restorasyonu
Bir ekonomik faaliyetin Türkiye Yeşil Taksonomisi’ne uyumlu kabul edilebilmesi için ise üç koşulun aynı anda karşılanması gerekiyor.
Uyum için 3 temel şart
Düzenlemede belirlenen kriterlere göre bir faaliyetin yeşil taksonomiye uygun sayılması için “Önemli Katkı”, “Önemli Zarar Vermeme” ve “Asgari Sosyal Koruma” şartlarının tamamının sağlanması gerekiyor.
“Önemli Katkı” kriteri, belirlenen 6 çevresel hedeften en az birine önemli ölçüde katkı sunulmasını gerektiriyor. “Önemli Zarar Vermeme” kapsamında ise diğer çevresel hedeflerden herhangi birine önemli ölçüde zarar verilmemesi şartı bulunuyor.
“Asgari Sosyal Koruma” kriteri ise ekonomik faaliyetin asgari sosyal koruma önlemleri ve standartlarıyla tam uyumlu olmasını öngörüyor.
16 sektör, 137 ekonomik faaliyet
Türkiye Yeşil Taksonomisi kapsamında hazırlanan Teknik Tarama Kriterleri, 16 sektör ve 137 ekonomik faaliyetten oluşuyor.
Çalışmada öncelikle Avrupa Birliği Taksonomisi’nde yer alan ekonomik faaliyetler esas alınırken, Türkiye’nin ekonomik yapısı ve öncelikleri doğrultusunda tarım ve turizm sektörleri de sisteme dahil edildi.
Gelecek dönemde kapsamın genişletilmesi planlanırken yeni sektör ve ekonomik faaliyetlerin Teknik Uzman Grubu ile Türkiye Taksonomi Komitesi’nin çalışmaları sonucunda belirlenmesi öngörülüyor.
Teknik Tarama Kriterleri, İklim Değişikliği Başkanlığının resmi internet sitesinden duyurulacak.
Finans sektöründe zorunlu raporlama 2029’da başlıyor
Yönetmelikte raporlama süreci reel sektör ve finans sektörü için ayrı şekilde düzenlendi.
Reel sektörün raporlama usul ve esasları İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından belirlenecek. Reel sektör açısından raporlama uygulaması gönüllü olacak ve bu alanda yasal bir zorunluluk bulunmayacak. Bununla birlikte bankalar ve finans kuruluşlarından yeşil finansman talep eden şirketlerden raporlama istenebilecek.
Finans sektörünün raporlama usul ve esasları ile kullanılacak raporlama şablonları ise SPK, BDDK ve SEDDK tarafından belirlenecek.
Finans sektöründe zorunlu raporlama dönemi ise 1 Ocak 2029 tarihinde başlayacak. Bu tarihten itibaren finans sektörünün yönetmelik kapsamında raporlama yapması zorunlu hale gelecek.
