İstanbul trafiğinin yıllık maliyeti 10 milyar dolar…
Esenler Belediyesi Prof. Dr. Sadettin Ökten Şehir Düşünce Merkezi tarafından hazırlanan Türkiye Trafik Durum Raporu’nda, ülkenin trafik sorunu ekonomik kayıplardan sürücü davranışlarına, trafik kazalarından denetim ve şehir planlamasına kadar farklı boyutlarıyla ele alındı.
Türkiye genelinde 15 yaş ve üzeri 3 bin kişiyle yapılan saha araştırmasının yanı sıra İstanbul, Ankara, Eskişehir ve Malatya’da trafik polisleri, sürücüler, sürücü kursu temsilcileri, zabıta görevlileri ve moto kuryelerle odak grup görüşmeleri gerçekleştirildi. Araştırmaya katılanların yüzde 61,8’i araç kullandığını, yüzde 43,8’i ise araç sahibi olduğunu belirtti.
İstanbul trafiğinin yıllık maliyeti 10 milyar dolar
Raporda, İstanbul’daki trafik sıkışıklığının yıllık ekonomik maliyetinin yaklaşık 10 milyar dolara ulaştığı belirtildi. Bu maliyetin yalnızca yakıt tüketiminden değil, trafikte kaybedilen zaman, iş gücü ve verimlilik kaybı ile diğer ekonomik etkilerden kaynaklandığı aktarıldı. Trafik nedeniyle oluşan ekstra yakıt tüketiminin maliyetinin ise yaklaşık 760 milyon dolar olduğu ifade edildi.
İstanbullu yılda 12 gününü trafikte kaybediyor
Rapora göre İstanbul’daki trafik yoğunluğu kişi başına yılda 288 saate kadar zaman kaybına neden oluyor. Bu süre yaklaşık 12 güne karşılık geliyor.
Raporda ayrıca INRIX 2025 verilerine göre İstanbul’da bir sürücünün trafik sıkışıklığı nedeniyle yılda ortalama 105 saat kaybettiği bilgisine yer verildi. Farklı yöntemlerle elde edilen bu iki veri, trafik yoğunluğunun zaman ve verimlilik üzerindeki etkisini ortaya koydu.
En önemli sorun sürücü davranışları
Türkiye genelindeki araştırmaya katılanların yüzde 55,5’i, yaşadıkları bölgelerdeki en önemli trafik sorunları arasında sürücülerin dikkatsizliği, kasıtlı kural ihlalleri ve trafik bilinci eksikliğini gösterdi.
Yol kapasitesinin yetersizliği ve otopark sorununu belirtenlerin oranı yüzde 46,3 olurken, yaya geçitleri ile alt ve üst geçitlerin yetersizliğini sorun olarak görenlerin oranı yüzde 30,4 olarak kaydedildi.
Trafiğe her yıl yaklaşık 2 milyon yeni araç katılıyor
Raporda Türkiye’deki araç sayısındaki artışa da dikkat çekildi. 2015 yılında yaklaşık 20 milyon olan trafiğe kayıtlı araç sayısının, 2025 yılının ekim ayı sonu itibarıyla 33 milyon 193 bin 636’ya yükseldiği belirtildi.
2024’te 1 milyon 444 bin trafik kazası
Türkiye Trafik Durum Raporu’nda yer verilen 2024 verilerine göre, Türkiye genelinde 1 milyon 444 bin 26 trafik kazası meydana geldi. Bu kazaların 266 bin 854’ünün ölümlü veya yaralanmalı olduğu aktarıldı.
Moto kuryelerin çalışma koşulları da ele alındı
Raporda İstanbul’daki moto kuryelere ilişkin ayrı odak grup görüşmelerine de yer verildi. Moto kuryeler; yüksek teslimat baskısı, güvencesiz çalışma koşulları ile uygun park ve şerit düzenlemelerinin bulunmamasının zaman zaman risk almalarına neden olduğunu ifade etti.
Diğer sürücüler ise moto kuryelerin ani manevraları ve şerit ihlallerini trafik güvenliği açısından önemli bir risk olarak değerlendirdi. Raporda, bu durumun trafik sorununun yalnızca bireysel sürücü davranışlarıyla değil, çalışma koşulları ve ekonomik baskılarla birlikte ele alınması gerektiğini gösterdiği belirtildi.
Uzmanlardan toplu taşıma ve denetim vurgusu
Raporu hazırlayan ekipte yer alan Ulaşım Uzmanı Dr. Fatih Gündoğan, çalışmada trafik sorunlarının nedenleri ve çözüm önerilerinin ele alındığını belirtti. Gündoğan; kapasite yetersizliği, toplu taşımanın yetersizliği, artan araç sahipliği, düzensiz parklanma ile planlama, uygulama ve denetim arasındaki sorunlara dikkat çekti.
Gündoğan, trafik sorununun çözümünde toplu taşımanın geliştirilmesinin önemli olduğunu belirterek, kazalar gibi ani gelişen olayların da trafiği sıkıştıran unsurlar arasında bulunduğunu söyledi. Ayrıca trafik eğitiminin aile ve okullarda artırılması, trafik bilincinin güçlendirilmesi ve denetim mekanizmalarının daha etkin kullanılması gerektiğini ifade etti.
Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Abdullah Demir ise araştırmada katılımcıların yüzde 55,55’inin sürücü dikkatsizliği ve trafik bilinci eksikliğine, yaklaşık yüzde 46’sının ise yol kapasitesi ve otopark sorununa dikkat çektiğini belirtti.
Demir, trafik sıkışıklığının Türkiye ekonomisi üzerindeki maliyetinin GSYH’nin yüzde 1,8 ila yüzde 3,8’i arasında olduğunu, İstanbul için ise yaptıkları öngörülere göre maliyetin yaklaşık 10 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu söyledi.
Demir ayrıca 2024’e kıyasla 2025’te trafik kazası sayısının arttığını, buna karşın ölüm sayısının azaldığını ifade etti. Raporda trafik sorunlarının temel unsurları arasında insan davranışları ve yönetim sistemi öne çıkarılırken, sürücülerin kazalara ilişkin sorumluluğu çoğunlukla diğer sürücülere yüklemesinin de dikkat çekici bir bulgu olduğu belirtildi.
