TÜİK “İş ve aile yaşamının uyumu” araştırma sonuçlarını açıkladı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) “İş ve Aile Yaşamının Uyumu 2025” verilerini paylaştı.
Araştırma, 2025 yılı boyunca Hanehalkı İşgücü Araştırması ile birlikte birinci görüşme hanelerinde yer alan 18-74 yaş grubundaki fertlere uygulandı.
Araştırmada bakım sorumluluğu; aynı hanede ya da hane dışında yaşayan ve düzenli olarak ilgilenilen 15 yaş altındaki çocuklar, torunlar ile 15 yaş ve üzerindeki hasta, engelli çocuklar, eşler veya bakıma ihtiyaç duyan yakınları kapsadı.
Bakım sorumluluğu olanların 18-74 yaş nüfus içindeki oranı %43,1 oldu
18-74 yaş grubundaki 59 milyon 127 bin kişinin %43,1’ini bakım sorumluluğu olanlar oluşturdu. Bu oran erkeklerde %40,6 iken kadınlarda %45,6 oldu.
Bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılma oranı %60,5 oldu
2025 yılında 18-74 yaş grubunda işgücüne katılma oranı %58,2 oldu. Bu oran bakım sorumluluğu olanlar için %60,5, bakım sorumluluğu olmayanlar için %56,4 oldu. Kadınlarda bakım sorumluluğu olanların işgücüne katılma oranı %37,8 iken olmayanlarda %41,7 olarak gerçekleşti. Bu oran erkeklerde ise sırasıyla %86,0 ve %70,0 oldu.
İstihdamda olup sadece çocuk bakım sorumluluğu olanların oranı %39,0 oldu
18-74 yaş grubundaki istihdamdaki kişilerin %39,0’ının sadece çocuk bakım sorumluluğu bulunmakta. Diğer taraftan istihdamdaki kişilerden sadece torun bakım sorumluluğu olanların oranı %2,3 ve sadece yetişkin (15 yaşın üstünde bakıma muhtaç eş, çocuk veya akraba) bakım sorumluluğu olanların oranı ise %2,3 oldu. Çocuk ve yetişkin bakımı veya torun ve yetişkin bakımı sorumluluğunu birlikte yürütenlerin oranı ise %2,1 olarak gerçekleşti.
Çocuk bakım sorumluluğu olan istihdamdakilerin %14,0’ı kurumsal bakım merkezi kullandı
15 yaş altında çocuk bakım sorumluluğu olan ve istihdamda olan kişilerin %14,0’ı kurumsal bakım merkezini, %1,6’sı evde ücretli bakımı, %1,4’ü ise her ikisini birlikte kullandı. Bu kişilerden %83,0’ı profesyonel bakım hizmeti kullanmadı.
İstihdamda olup yetişkin bakım sorumluluğu olanların %17,0’ı evde ücretli bakımı, %3,6’sı ise kurumsal bakım merkezini kullandı. Bu kişilerden %79,3’ü ise bakım hizmeti kullanmadı.
İstihdamda olup çocuk bakımını kendisi veya eşiyle birlikte yürütenlerin oranı %50,8 oldu
Bakım sorumluluğu olan istihdamdaki fertlerden çocuk bakım hizmeti kullanmayanların %50,8’i bakımı kendisi veya eşiyle birlikte yürüttü. Bu kişilerden %19,7’si çocukların kendilerine bakabildiğini belirtirken, %17,6’sı profesyonel bakım hizmeti maliyetinin yüksek olduğunu ve %5,5’i ise bakımı büyükanne, büyükbaba veya diğer yakınlarıyla yürüttüğünü belirtti.
Yetişkin bakımında profesyonel bakım hizmetine ihtiyaç duymayanların oranı %72,6 oldu
İstihdamda olup yetişkin bakım hizmeti kullanmayanların %72,6’sı profesyonel bakım hizmetine ihtiyaç duymadığını belirtti. Yetişkin bakım hizmetini kullanmayanların %17,9’u profesyonel bakım hizmetinin maliyetinin yüksek olduğunu ve %5,3’ü ulaşılabilecek mesafede bakım hizmetinin veya boş kontenjanın bulunmadığını beyan etti.
İş ile bakım sorumluluğunu birlikte yürütmede en önemli zorluk uzun çalışma saatleri oldu
İstihdamda olup bakım sorumluluğu olanların %70,1’i işi ile bakım sorumluluğunu birlikte yürütürken herhangi bir zorluk yaşamadı. Zorluk yaşayan 4 milyon 303 bin kişinin %38,4’ü uzun çalışma saatlerini, %26,9’u zahmetli ya da yorucu işi ve %8,9’u ev ile iş arasındaki ulaşımın uzun sürmesini neden olarak belirtti. Uzun çalışma saatleri nedeniyle zorluk yaşayan erkeklerin oranı %39,3 iken bu oran kadınlarda %36,4 oldu.
