İHA’ların izinsiz uçuşuna karşı yeni dönem…
Türkiye’de insansız hava araçlarının (İHA) kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte güvenlik ve hava sahası yönetimine yönelik yeni düzenlemeler hayata geçiriliyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), İHA’ların kayıt, denetim ve uçuş süreçlerini yeniden şekillendirecek “İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı” taslağını kamuoyunun görüşüne açtı.
Taslağa göre, Türkiye’ye getirilen ve Türk hava sahasında faaliyet gösterecek İHA’ların güvenli şekilde uçuş yapabilmesi amacıyla İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) kurulacak. Sistem sayesinde kayıtlı İHA’ların anlık konumları ve uçuş durumları merkezi olarak takip edilebilecek, hava sahasında oluşabilecek riskler önceden tespit edilerek gerekli uyarılar yapılabilecek.
Yeni düzenlemeyle İHA operasyonları risk seviyelerine göre açık, özel ve sertifikalı olmak üzere üç kategoriye ayrılacak. Sertifikalı kategoride yer alan İHA’lar, belirli şartları karşılamaları halinde kalabalık alanlar üzerinde uçuş gerçekleştirebilecek ve insan ya da tehlikeli madde taşımacılığında kullanılabilecek.
Yabancı tescilli İHA’ların Türkiye hava sahasında operasyon gerçekleştirebilmesi için en az 20 gün önceden SHGM’ye başvurarak izin alması gerekecek. Acil durumlar, afet müdahaleleri ve kamu güvenliğini ilgilendiren özel durumlarda ise bu süre kısaltılabilecek.
İHATTYS kapsamında uçuş izinleri, onay ve iptal işlemleri dijital ortamda kayıt altına alınacak. Aynı hava sahasını aynı anda kullanmak isteyen birden fazla İHA arasında oluşabilecek çatışma riskleri sistem tarafından tespit edilerek işleticiler uyarılacak.
Taslakta, izinsiz uçuşlara yönelik yaptırımlar da yer aldı. Gerekli izinler alınmadan yapılan uçuşlar veya belirlenen sahaların dışına çıkılması halinde idari para cezaları uygulanacak. Suç teşkil eden durumlarda ise Cumhuriyet başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulacak.
Ayrıca İHA işletmecileri ve pilotları, araçların terör amaçlı veya yasa dışı kullanımını önlemek için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak. Mahremiyet ihlali durumlarında ise Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacak.
Yeni düzenleme kapsamında açık ve özel kategorilerde İHA kullanacak pilotlar için asgari yaş sınırı 16 olarak belirlenirken, belirli hafif İHA’ların kullanımında bu şart aranmayabilecek.
SHGM’nin hazırladığı düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte Türkiye’de İHA trafiğinin daha güvenli, kontrollü ve dijital olarak yönetilmesi hedefleniyor.
