Ticaret Bakanlığı usulsüzlüklere geçit vermedi! 2,5 yılda 28,7 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza.
Ticaret Bakanlığı, gümrük ve dış ticaret işlemlerinde mevzuata aykırı uygulamaların önlenmesine yönelik denetimlerini aralıksız sürdürüyor. Bakanlık tarafından yürütülen sonradan kontrol firma denetimleri ile ikincil kontrol beyanname incelemeleri kapsamında son 2,5 yılda toplam 28,7 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlenerek kamu zararının önüne geçildi.
Denetim tutarları her yıl yükseldi
Bakanlığın verilerine göre, 2024 yılında gerçekleştirilen denetimlerde 5,5 milyar lirası ikincil kontrol, 1,3 milyar lirası ise sonradan kontrol çalışmaları kapsamında olmak üzere toplam 6,8 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza uygulandı. Bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 98 artış gösterdi.
2025 yılında denetimlerin kapsamı daha da genişledi. İkincil kontrol incelemelerinde 11,8 milyar lira, sonradan kontrol denetimlerinde ise 1,8 milyar lira olmak üzere toplam 13,6 milyar liralık işlem tesis edildi. Böylece yıllık bazda yüzde 100’lük artış kaydedildi.
2026 yılının ilk altı ayında ise 6,5 milyar lirası ikincil kontrol, 1,8 milyar lirası sonradan kontrol kapsamında olmak üzere toplam 8,3 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlenirken, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43 artış gerçekleşti.
Riskli firmalar yapay zekâ destekli analizlerle belirleniyor
Denetim süreçleri, Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülüyor. Yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi, gelişmiş veri analizi sistemleriyle taranarak riskli işlemler belirleniyor.
Bu kapsamda Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP) ve Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS) gibi ileri analiz teknolojilerinden yararlanılıyor.
Şüpheli işlemler mercek altında
Riskli olduğu tespit edilen firmalar Ticaret Bakanlığı müfettişleri tarafından sonradan kontrol denetimine alınırken, şüpheli görülen gümrük beyannameleri ise Bakanlığın 18 Bölge Müdürlüğü bünyesindeki kontrol birimleri tarafından ayrıntılı incelemeye tabi tutuluyor.
Bakanlık, gümrük işlemlerinde şeffaflığın artırılması, haksız rekabetin önlenmesi ve vergi kayıplarının en aza indirilmesi amacıyla risk odaklı denetim uygulamalarının önümüzdeki dönemde de kararlılıkla sürdürüleceğini bildirdi.
