Kapalıçarşı’da Tarihi Dönüşüm: Kuyumcular Kepenk Kapatıyor.
Türkiye’nin altın ve mücevherat alanındaki en önemli ticaret merkezi olan Kapalıçarşı, tarihinin en zorlu ekonomik süreçlerinden birini yaşıyor. İç piyasada alım gücünün düşmesi, yüksek faiz ortamı, altındaki fiyat gerilemeleri ve işlenmiş takı ihracatındaki azalış kuyumculuk sektörünü derinden etkiliyor. Artan işletme giderleri karşısında satışların durma noktasına gelmesi, çok sayıda kuyumcu esnafının faaliyetlerini sonlandırmasına yol açıyor. Çarşıda kepenk indiren işletmelerin yerini ise daha düşük sermayeyle çalışan baharatçılar, hediyelik eşya dükkanları ve taklit ürün satan mağazalar almaya başlıyor.
Sektörde yaşanan daralmanın arka planında uluslararası piyasalardaki fiyat dalgalanmaları ve ihracat yapısındaki değişimler yer alıyor. Ons ve gram altında kaydedilen belirgin değer kayıpları ile yüksek faiz getirisi, yatırımcıların altından uzaklaşmasına neden oldu. Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Mustafa Özcan, toplam ihracat rakamlarındaki artışın külçe altından kaynaklandığını, üreticileri ve zanaatkarları ayakta tutan yüksek işçilikli takı ihracatında ise düşüş yaşandığını vurguladı. Bu durum, doğrudan üretim yapan küçük atölyelerin de finansal darboğaza girmesine yol açtı.
Kapalıçarşı’nın ticari dokusu değişiyor mu?
İstanbul Ticaret Odası Kuyumculuk Meslek Komitesi Başkanı Ercan Özboyacı, Kapalıçarşı’daki dönüşümün ulaştığı boyuta dikkat çekerek bölgede ticaret yapmanın giderek zorlaştığını ifade etti. Kapanan kuyumcu sayısının ciddi seviyelere ulaştığını belirten Özboyacı, boşalan alanların hızla baharatçı ve taklit ürün satan esnafla dolduğunu dile getirdi.
Zanaatkarlar ve geleneksel ekosistem nasıl etkileniyor?
Kuyumcu dükkanlarının tek tek kapanması yalnızca perakende satış yapan esnafı değil, çarşının yüzyıllık geleneksel üretim ağını da doğrudan vuruyor. Taş işleme atölyeleri, tamirciler ve el işçiliği ustaları iş yapamaz hale gelirken, Kapalıçarşı’nın tarih boyunca koruduğu zanaat ve mücevherat merkezi olma kimliği büyük bir değişim geçiriyor.
