Avrupa’da gaz fiyatları yükselişe geçti.
Avrupa’nın en derin sanal doğal gaz ticaret noktası olan Hollanda merkezli TTF’de, Şubat vadeli kontratlarda gaz fiyatı 31 Aralık 2024’te megavatsaat başına 48,9 avrodan kapanmıştı. Bugün fiyatlar 50,7 avro seviyesinden açılırken, TSİ 13.00 itibarıyla fiyatlar 49 avro civarında işlem görüyor. Avrupa’daki gaz fiyatları, son bir yılın en yüksek seviyelerine ulaşmış durumda.
Fiyatlardaki artışın başlıca nedeni, Rus gazının Ukrayna üzerinden Avrupa’ya sevkiyatının dün itibarıyla durması. Piyasa, bu gelişmenin etkilerini henüz tam olarak değerlendirmeye çalışıyor. Ayrıca, Avrupa’daki doğal gaz depolarından gaz çekişi, kış döneminde yoğun tüketimle birlikte son yılların en hızlı seviyesine ulaşmış durumda. Avrupa Birliği’nde (AB) depoların doluluk oranı şu an yüzde 72 seviyesinde. Rus gazının Ukrayna üzerinden Avrupa’ya sevkiyatına ilişkin anlaşmanın dün TSİ 08.00 itibarıyla sona erdiği açıklanmıştı. Bu durum, Kuzey Akım 1, Kuzey Akım 2 ve Yamal-Avrupa hatlarının atıl duruma gelmesine neden olurken, tek aktif güzergah olarak Türkiye öne çıkıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, sevkiyatın durmasının ardından yaptığı açıklamada, bu durumun kısa vadede AB için bir arz güvenliği riski yaratmadığını belirtti. Ancak, sıvılaştırılmış doğal gaz ithalatının artabileceğini ve 2025 yılı itibarıyla küresel gaz piyasalarının daha sıkı hale gelebileceğini ifade etti. Ayrıca, Moldova’nın enerji güvenliği için de daha güçlü bir uluslararası destek alması gerektiğini vurguladı.
Ukrayna’nın söz konusu anlaşmayı uzatmayı reddettiğine işaret edilen açıklamada, “Gazprom, Ukrayna üzerinden doğal gaz tedarik etme fırsatından mahrum bırakılmıştır. Ukrayna üzerinden Rus doğal gazı sevkiyatı gerçekleştirilmiyor.” ifadelerine yer verilmişti.
Ukrayna yönetiminin 2023 sonu için yayımladığı verilere göre, boru hatları ile ülke üzerinden Avrupa’ya taşınan Rus gazı miktarı 2023’te, 2022’ye kıyasla yaklaşık yüzde 28 azalarak 15 milyar metreküpe gerilemişti.
Ukrayna’nın söz konusu sözleşme sayesinde yılda yaklaşık 1 milyar dolar, Gazprom’un ise yılda 3 milyar dolardan fazla gelir elde ettiği tahmin ediliyor.
Rus gazını Avrupa’ya taşıyan ana boru hatları Kuzey Akım 1, Kuzey Akım 2 ve Yamal-Avrupa da atıl duruma düşerken Ukrayna’dan sevkiyatın durmasıyla, tek güzergah olarak Türkiye ön plana çıkıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, sevkiyatın durmasının ardından yaptığı değerlendirmede, bu durumun AB için yakın vadede bir arz güvenliği riski oluşturmadığını belirterek, “Ancak, sıvılaştırılmış doğal gaz ithalat ihtiyacı artabilir ve 2025 yılında küresel gaz piyasalarının sıkılaşmasına yol açabilir. Ayrıca, Moldova’nın enerji güvenliğini sağlamak için de ortaklarından daha güçlü destek alması gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
