Tom Cruise’dan yapay tatmin çıkışı! Geçici bir heves
Sinema sektörü; dijitalleşme dalgasının etkisi, pandeminin ardından değişen izleme alışkanlıkları sonucunda izleyici sayısındaki azalmayla birlikte tarihindeki en büyük dönüm noktalarından birini yaşıyor.
KÜRESEL HASILAT (DOLAR)
Parantez içindeki rakamlar, 2026’nın enflasyon değeriyle günümüzdeki hasılat miktarlarını gösteriyor.
2019: 35.422.483.028 (46.412.967.993)
2022: 19.001.432.668 (21.749.039.831)
2023: 14.923.534.424 (16.415.887.866)
2023’te hasılatın düşmesinin nedeni; Hollywood grevleri sebebiyle birçok filmin gösterime girememesi.
2024: 16.876.577.419 (18.021.983.180)
2025: 21.849.549.972 (22.723.531.971)
2026 (İlk 9 ay): 21.460.944.306
Pandemiden bir yıl önceki 2019’da, tüm dünyada en çok izlenen 200 filmin toplam hasılatı 35.422.483.028 dolardı. Bu miktar, 2026’nın enflasyon değeriyle 46 milyar 412 milyon 967 bin 993 dolara denk geliyor. 2026 henüz tamamlanmadığı için 2019’un en çok izlenen 200 filmin gişe hasılatıyla 2025’in en çok izlenen 200 filminin gişe hasılatı arasında %51 oranında gerileme söz konusu. Yani izleyici sayısı, pandemi öncesine oranla yarı yarıya azalmış olsa da son iki yılda yükselme trendi olduğu görülüyor.
BAŞI ŞİMDİ DE YAPAY ZEKÂYLA DERTTE
Sinema sektörünün başı, şimdi de yapay zekânın gün geçtikçe geliştirdiği, bu sayede kullanımını yaygınlaştırdığı hızlı içerik akışları ve kısa video özetlerinin anlık tatmin döngüsü yaratmasıyla dertte. Kısa video akışlarının ve anlık içerik özetlerinin yarattığı yapay tatmin döngüsü, izleyicilerde ciddi bir izleme yorgunluğuna yol açmış durumda. Gün boyunca yüzlerce hızlı içerik tüketerek ekran başında tükenen insanlar, bu nedenle sinema salonlarında iki saatlik bir filme odaklanmaya zorlanıyor.
“Film, sinema salonlarında izlenir” düşüncesinin en büyük savunucularından biri olan Tom Cruise, yıllar sonra verdiği bir röportajda sinema salonlarının geleceğine dair umut dolu açıklamalarda bulundu. İzleyici sayıları açısından 2025 ve 2026’daki toparlanmaya dikkat çeken ünlü oyuncu, sektörün geleceği adına iyimser olduğunu söylerken yapay zekâ konusuna da değindi.
SÖZÜNDE HEP DURDU
Her fırsatta “Benim filmlerimi asla önce dijital platformlarda izlemeyeceksiniz” diye haykıran Tom Cruise, bugüne kadar bu sözünde durdu; filmleri, vizyondan çıktıktan aylar sonra dijital platformlarda veya televizyon kanallarında yayınlandı.
Tom Cruise, yapay zekânın tetiklediği hızlı içerik akışının sinemaya olası olumsuz etkileri konusunda ne düşündüğü hakkında yöneltilen soruya “Yapay zekânın kullanımı kaçınılmaz ama insanlar sinemaya gitmek istiyor, insanlığa inanıyorum” şeklinde cevap verdi. Cümlesinden anlaşılan o ki Cruise, yapay zekâ destekli kısa video özetlerinin yarattığı yapay tatminin gelip geçici bir heves olduğuna, yapay tatmin döngüsünün çökeceğine inanıyor.
Bu arada sinema salonu işletmecileri izleyicileri tekrar kazanma adına iş modellerini de hızla geliştirme çabasında. Sinema salonları üst seviyede konforlu koltuklarla, zengin yeme-içme alternatifleriyle birer cazibe merkezine dönüştürülmeye çalışılıyor.
DİJİTAL TEHDİTE DİJİTALLE KARŞILIK VERİLİYOR
Sinema salonları işletmecileri salonları birer cazibe merkezine dönüştürmeye çalışırken yapımcılar da boş durmuyor. Film yapımcıları, kendileri için tehdit unsuru olan evde film izlemeye olanak sağlayan dijital teknolojiye karşı teknolojinin nimetlerinden faydalanıyor. ‘Evde sinema’ kültürüyle rekabet edebilmenin en etkili yolunun izleyicilerle filmleri IMAX, ScreenX veya 4DX gibi evde asla taklit edilemeyecek gelişmiş teknolojilerle sunmaktan geçtiğini bilen yapım şirketleri yüksek teknolojiye daha çok kaynak ayırmaya başladı.
Örümcek Adam – Yepyeni Bir Gün
IMAX: Standart sinema sistemlerine göre çok daha büyük dev perdeler, yüksek çözünürlüklü özel kameralar ve güçlü ses teknolojileri kullanan gösterim formatı.
ScreenX: 270 derece perde görüşü.
4DX: Hareketli koltuklar, koku ve rüzgâr efektleri.
The Odyssey
Nitekim 2026’da milyar dolarlık hasılatı aşan filmlerin tamamı IMAX teknolojisine sahip. İlk 200 filmin toplam hasılatının %35’inin IMAX teknolojisine sahip yapımlara ait olması, izleyicilerin daha çok son teknolojiyle deneyimleyebilecekleri filmler için sinema salonlarına gitme eğiliminde olduğunu açıkça gösteriyor
2026’DA IMAX TEKNOLOJİSİNE SAHİP MİLYAR DOLAR HASILATA ULAŞAN FİLMLER
Örümcek Adam – Yepyeni Bir Gün: 2.479.827.325
The Odyssey: 1.725.495.324
Oyuncak Hikâyesi 5: 1.146.073.398
Michael: 1.028.706.645
Süper Mario Galaksi Filmi: 1.012.370.119
TOPLAM: 7.392.472.811
TÜRKİYE’DE DE DURUM AYNI
Türkiye’deki izleyici sayılarına bakacak olursak Türk ve yabancı filmler olmak üzere en yüksek seviyeye kesilen 71.188.594 biletle 2017’de ulaşıldı. Pandemiden sonraki en yüksek seviye ise 2022’de 36.198.982 biletle gerçekleşti. % 49’luk düşüş, izleyici sayısındaki küresel ölçekle paralellik gösterdi.