Yeşil pasaport için 10 meslek grubuna yönelik teklifler Meclis’te…
Yeşil pasaport hakkının genişletilmesine yönelik farklı kanun teklifleri TBMM gündemine taşındı. Pilotlar, öğretmenler, hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler, eczacılar, mühendisler, mimarlar, muhtarlar ve mali müşavirleri kapsayan tekliflerde mesleki kıdem şartları da yer alıyor. Bazı gruplar için 5 yıl, bazıları içinse 10 veya 15 yıllık çalışma süresi öngörülüyor. Teklifler henüz yasalaşmadı ve İçişleri Komisyonunda bekliyor.
Pilotlara 5 yıl uçuş hizmeti şartı
30 Eylül 2026’da sunulan kanun teklifinde, pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl fiilen uçuş hizmetinde bulunan kişilere hususi damgalı pasaport verilmesi isteniyor.
Teklifin gerekçesinde, pilotların görevleri dışında yurt dışındaki eğitimlere, uçuş testlerine ve uçak teslimi gibi işlemlere katılabilmek için vize almak zorunda kaldığı belirtildi. Vize süreçlerinin zaman kaybına ve ekonomik maliyete yol açtığı savunuldu.
Öğretmenler için 10 yıllık hizmet süresi önerisi
Öğretmenlere yönelik tekliflerde, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumlarında veya özel öğretim kurumlarında en az 10 yıl görev yapmış olma şartı bulunuyor.
Farklı kurumlarda geçirilen öğretmenlik sürelerinin birleştirilmesi öngörülürken mesleki deneyimin SGK hizmet dökümü ya da çalışılan kurumlardan alınacak belgelerle kanıtlanması isteniyor.
Düzenlemenin özellikle mevcut kadro derecesi koşullarını karşılamayan kamu öğretmenleri ile özel okullarda çalışan öğretmenleri kapsaması amaçlanıyor.
Sağlık çalışanlarına 15 yıl kıdem koşulu
Yeni Parti milletvekilleri Kayıhan Pala, Aylin Yaman ve Murat Çan tarafından 9 Ekim 2026’da sunulan teklifte hekim, diş hekimi, veteriner hekim ve eczacıların yeşil pasaport kapsamına alınması talep edildi.
Teklife göre, ilgili meslek kuruluşlarına kayıtlı olarak en az 15 yıl fiilen mesleğini sürdüren sağlık çalışanları kamu veya özel sektör ayrımı olmaksızın bu haktan yararlanabilecek.
Teklifin gerekçesinde, mevcut uygulamanın kamu ve özel sektör çalışanları arasında eşitsizlik yarattığı öne sürüldü. Uluslararası kongreler, bilimsel toplantılar ve mesleki eğitimlere katılım sırasında yaşanan vize sorunları da düzenlemenin gerekçeleri arasında gösterildi.
Mühendis ve mimarlar için 10 veya 15 yıl şartı
Mühendis ve mimarların yeşil pasaport kapsamına alınmasına yönelik tekliflerde farklı kıdem süreleri bulunuyor.
TBMM’ye sunulan tekliflerden birinde, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine (TMMOB) bağlı odalara kayıtlı ve en az 10 yıllık mesleki kıdeme sahip mühendis ve mimarlara pasaport verilmesi istendi.
Yeni Parti Gaziantep Milletvekili Melih Meriç’in 16 Eylül’de sunduğu başka bir teklifte ise bu meslek grupları için 15 yıllık kıdem şartı öngörüldü.
Muhtarlar ve mali müşavirler de kapsama alınmak isteniyor
16 Eylül’de Meclis’e sunulan tekliflerden biri köy ve mahalle muhtarları ile mali müşavirleri de kapsıyor. Düzenlemede muhtarlara yeşil pasaport verilmesi istenirken belirli bir hizmet yılı şartı belirtilmiyor.
Aynı teklifte, TÜRMOB’a bağlı odalara kayıtlı yeminli mali müşavirler ile en az 15 yıllık kıdeme sahip serbest muhasebeci mali müşavirlerin de bu haktan yararlanması öngörülüyor.
Teklifte ayrıca serbest çalışan doktor, eczacı, mühendis ve mimarlara yönelik düzenlemeler de yer alıyor.
Mevcut uygulamada kimler yeşil pasaport alabiliyor?
Mevcut düzenlemeye göre yeşil pasaport, belirli şartları taşıyan kamu görevlilerine ve kanunla tanımlanmış diğer hak sahiplerine veriliyor.
Birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan devlet memurları ile bazı diğer kamu görevlileri gerekli koşulları sağladıklarında hususi damgalı pasaport alabiliyor. Eski milletvekilleri, eski bakanlar ve belirli şartları karşılayan avukatlar da hak sahipleri arasında bulunuyor.
Dolayısıyla yeni tekliflerde adı geçen meslek gruplarının tamamı mevcut sistemin dışında değil. Kadro derecesi şartlarını karşılayan kamu öğretmenleri ve hekimler hâlihazırda yeşil pasaport alabiliyor. Yeni düzenlemeler ise özellikle özel sektörde veya serbest çalışan meslek mensuplarının da kapsama alınmasını ve mevcut koşulların değiştirilmesini amaçlıyor.
Teklifler henüz yasalaşmadı
Meclis kayıtlarına göre söz konusu kanun teklifleri henüz İçişleri Komisyonundan geçmedi ve TBMM Genel Kurulunda kabul edilmedi. Yasalaşmaları için Meclis’teki görüşme ve oylama süreçlerinin tamamlanması, ardından düzenlemelerin Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Bazı tekliflerde mesleki kıdem şartının yanı sıra belirli suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmaması gibi ek koşullar da öngörülüyor.
Bu nedenle pilotlar, sağlık çalışanları, mühendisler, mimarlar, öğretmenler, muhtarlar ve mali müşavirler için sunulan teklifler şu aşamada yeni bir yeşil pasaport başvuru hakkı doğurmuyor.
