Şirket aracını başkasına verenlere SGK’dan inceleme…
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile emniyet birimleri arasında kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında yürütülen denetimlerde yeni bir düzenlemeye gidildi. Şirket adına kayıtlı ticari araçları kullanan sürücülerin SGK kaydı bulunmadığında işverenlere idari para cezası uygulanabiliyor. Yeni düzenlemeyle birlikte, sürücü ile araç sahibi arasında işçi-işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı ayrıntılı biçimde incelenecek.
Trafik Cezası Tutanakları SGK’ya Gönderiliyor
2021 yılından bu yana SGK ve il emniyet müdürlükleri arasında kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında iş birliği yürütülüyor. Ticari aracın tüzel kişi adına kayıtlı olması durumunda trafik denetimlerinde sürücünün sigortalılık durumu sorgulanıyor.
Sürücünün SGK kaydının bulunmaması halinde konu kuruma bildiriliyor ve şirket hakkında kayıt dışı işçi çalıştırdığı gerekçesiyle işlem yapılabiliyor.
Trafik denetimlerinde düzenlenen ve sürücüye yüzüne karşı tebliğ edilen idari para cezası tutanaklarında aracın plakası, sürücünün T.C. kimlik numarası, adı ve soyadı, cezanın düzenlendiği yer, il, ilçe, birim ve tarih bilgileri SGK’ya iletiliyor.
Yeni Düzenlemeyle Otomatik Ceza Uygulaması Değişti
Yapılan düzenlemeyle, sürücü ile araç sahibi arasında geçmişte herhangi bir işçi-işveren ilişkisi veya SGK kaydı bulunmaması halinde yalnızca trafik tutanağına dayanılarak otomatik ceza kesilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Bu tür tutanaklar doğrudan SGK denetmenlerine sevk edilecek. Sürücü ve işveren ifadeye çağrılarak aralarındaki ilişkinin niteliği araştırılacak. Akrabalık, arkadaşlık veya aracın emanet olarak kullanılması gibi durumlar değerlendirilecek. İşlem, araştırma ve ifadeler sonucunda hazırlanacak rapora göre yürütülecek.
Sigortalılık Süresinin Tespitinde Yeni Kriterler
Düzenlemede, sigortalının aynı işyerinde fiilen çalıştığını gösteren birden fazla bilgi ve belgenin kuruma ulaşması halinde uygulanacak esaslar da yer aldı.
Buna göre en eski tarihli tespit, işe giriş tarihi olarak kabul edilecek. Aynı ay içinde ve sonraki aylarda tespit edilen her gün için bir günlük hizmet kazandırılacak ve çalışma ilişkisi kısmi süreli çalışma olarak değerlendirilecek.
Tespit bulunmayan bir ayın ardından yapılan ilk tespit ise yeni bir işe giriş olarak kabul edilecek. Bu durumda önceki çalışma ilişkisi, hizmet kazandırılan son gün itibarıyla sona erdirilecek.
Daha önce kayıt dışı istihdamla mücadele birimlerince incelenmiş ancak ilgili servislere henüz iletilmemiş kayıtlar ile işlem yapılmak üzere gönderilmiş kayıtlar da yeni genelge hükümlerine göre değerlendirilecek.
Şirketlere Uygulanan SGK Cezaları Ne Kadar?
Ticari araçta kayıt dışı işçi çalıştırıldığının trafik tutanağıyla tespit edilmesi halinde şirkete, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102’nci maddesi kapsamında farklı idari para cezaları
Belirtilen ceza tutarları şöyle:
- İşe giriş bildirgesinin yasal süresinde verilmemesi halinde 2 asgari ücret tutarında, 66 bin 60 TL ceza uygulanıyor.
- Aynı durumun bir yıl içinde tekrarlanması halinde her bir sigortasız işçi için 5 asgari ücret tutarında, 198 bin 180 TL ceza kesiliyor.
- Sigortasız işçinin aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilmediği her ay için 2 asgari ücret, yani 66 bin 60 TL ceza uygulanıyor.
- İşçinin aylık ücret bordrosunda yer almaması nedeniyle her ay için yarım asgari ücret tutarında, 16 bin 515 TL ceza kesiliyor.
- Şirketin yasal kayıt ve belgelerinin incelenmesi sonucunda sigortasız çalışma tespit edilirse, her ay için kayıt geçersizliği nedeniyle 16 bin 515 TL ceza uygulanıyor.
Kiralık Araçlarda Hangi Durumlarda Ceza Kesilmiyor?
Kiraya verilen araçları kullanan sürücüler, aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişi tarafından sigortalı gösterilmişse bu kapsamda ceza uygulanmıyor. Araç kiralama sözleşmesinin yazılı olması ve taraflarca imzalanması yeterli kabul ediliyor.
Öte yandan ticari aracı kullanan sürücünün trafik kazasında yaralanması veya hayatını kaybetmesi durumunda, tüm maddi ve hukuki sorumluluğun ticari araç sahibine ait olduğu belirtiliyor.