Muş’ta makinelerin giremediği tarlalardaki nohutları kadınlar topluyor.
Muş’un merkezinde ve çevre köylerde yaşayan kadınlar, güneş altında günde en az 10 saat elleri ile, nohut tarlalarında nohut biçerek aile bütçelerine katkı sağlamaya çalışıyor.
Muş‘ta arazi yapısı nedeniyle tarım makinelerinin giremediği tarlalardaki nohutlar kadınlar tarafından hasat ediliyor. Kentin ova ve dağlık arazilerinde ilkbaharda ekilen nohutların hasat dönemi bu aylarda başlıyor.
Ovalardaki ürünleri tarım makineleriyle hasat eden çiftçiler, makinelerin girmediği tarlalardaki nohutları da kadın işçiler tarafından toplanıyor.
Sabahın erken saatlerinde tarlaya gelerek iş başı yapan kadınlar, gün batımına kadar elleri ile nohut biçiyor. Üretime katkıda bulunmaktan memnun olan kadınlar, zor şartlara rağmen işlerini severek yapıyor. Sıcak havadan başlarındaki tülbent ile korunmaya çalışan kadınlar, günün en sıcak saatinde ise römork kasası altında dinleniyor. Bir kadın günde ortalama 1 dönüm alanda nohut biçerek günü tamamlıyor.
Tarlada çalışarak geçimini sağlayan Belkıs Çetin, sabahın ilk ışıkları ile tarlaya geldiklerini ifade ederek, “Sabah saat 05.30’da evimizden çıkıyoruz saat 06.00’da tarlaya varıyoruz. Geçimimizi sağlamak için. Saatlerce güneşin altında çalışıyoruz. Hava çok sıcak olduğu için çalışmak zor. İş makinelerinin giremediği dik yamaçlı tarlalarda nohutları elle topladığımız için bazen ellerimiz yaralanıyor. Çocuklarımız için bu güneşin için geçim için çabalıyoruz. Bazen 15 kadın geliyoruz tarlaya bazen de müsait olmayan oluyor o zaman sayımız düşünce yükümüz artıyor. Muş ovası bu yıl çok bereketli” dedi.
Aile bütçesine katkıda bulunmak için tarlada çalıştığını söyleyen işçilerden Fatma Altun ise “Akşama kadar tarlada elle nohut topluyorum. Ailemize bakıyoruz. Tarlada çalışmak zordur ama mecbur çalışıyoruz” şeklinde konuştu.
Her sabah tarlada çalışan kadınları evlerinden alarak tarlaya getiren servis şoförü Ziver Şipal da, “Tarlaya işçi getiriyorum. İşçiler eski yöntem olan elle nohut biçiyorlar. Hasat edilen nohutlar patoza veriyoruz. İşçiler, saat 06.00 da başlıyorlar akşam 06.00’ya kadar çalışıyorlar” ifadelerini kullandı.
