Murat Kurum’dan deprem haftası mesajı…
Türkiye, coğrafi konumu nedeniyle tarih boyunca birçok büyük depreme maruz kalmıştır. 1500’lü yıllardan itibaren 7 ve üzeri büyüklükte 20’den fazla büyük deprem yaşanmış, 6 Şubat 2023’te meydana gelen 7,7 büyüklüğündeki Pazarcık ve 7,6 büyüklüğündeki Elbistan merkezli depremler ise 11 şehirde büyük yıkıma neden olmuştur.
Üç büyük fay hattının bulunduğu Türkiye’de nüfusun yaklaşık yüzde 60’ı aktif deprem riski taşıyan bölgelerde yaşamaktadır. Bu nedenle, kentsel dönüşüm projeleri hayati önem taşımakta, yapı stokunun yenilenmesi büyük bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.
Depremle Mücadelede Kentsel Dönüşümün Önemi
1-7 Mart Deprem Haftası kapsamında bir paylaşım yapan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, depreme karşı en önemli çözümün kentsel dönüşüm olduğunu vurguladı. Bakan Kurum, “Depremle mücadele bir milli güvenlik meselesidir. Bugüne kadar 15 milyon insanımızı güvenli konutlara yerleştirdik. Ancak tüm şehirlerimizi afetlere karşı dirençli hale getirene kadar çalışmalarımıza devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Bakanlık verilerine göre Türkiye genelinde 7,5 milyon bağımsız birim risk altında bulunuyor. Bunlardan 2 milyonunun ise acilen dönüştürülmesi gerekiyor. 2012 yılından bu yana 2 milyon 317 bin konutun dönüşümü tamamlanırken, 238 bin bağımsız birimde kentsel dönüşüm çalışmaları devam ediyor.
Yapı Denetim Sistemi Güçleniyor
Son yıllarda yaşanan depremler, yapı denetiminin önemini bir kez daha ortaya koydu. Özellikle 2020’de Elazığ-Sivrice ve İzmir-Seferihisar depremlerinde denetimli binalarda yıkım yaşanmadı. Yapı Denetim Sistemi kapsamında bugüne kadar 1 milyon 114 bin 129 bina denetlenirken, 515 bin binanın denetim süreci sürüyor.
Sosyal Konut Projeleri Devam Ediyor
Deprem riskine karşı güvenli konutların inşası kapsamında Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) öncülüğünde 1 milyon 481 bin sosyal konut inşa edilerek 5 milyon vatandaş güvenli konutlara kavuşturuldu. Şu anda 81 ilde 312 bin sosyal konutun yapımı devam ediyor.
İstanbul’da Kentsel Dönüşüm Çalışmaları
7,5 milyon yapının bulunduğu İstanbul’da 1,5 milyon bina risk altında yer alıyor. Bu yapıların 600 bininin ise acilen dönüştürülmesi gerekiyor. İstanbul’da bugüne kadar 923 bin bağımsız birimin dönüşümü tamamlanırken, 134 bin bağımsız birimin dönüşüm süreci sürüyor.
Bakanlık tarafından yürütülen “Yarısı Bizden Kampanyası” kapsamında İstanbul’da riskli yapılarını dönüştürmek isteyen vatandaşlara 100 bin TL taşınma yardımı, 700 bin TL hibe ve 2 yıl geri ödemesiz 700 bin TL kredi imkanı sağlanıyor.
Deprem Bölgesinde Konut Teslimleri ve Yerinde Dönüşüm
6 Şubat depremlerinin ardından 11 ilde büyük bir inşa seferberliği başlatıldı. Bugüne kadar 201 bin 580 konut, iş yeri ve köy evi hak sahiplerine teslim edildi. Yıl sonuna kadar bu sayının 452 bin 983’e ulaşması hedefleniyor.
Ayrıca, deprem bölgesindeki Yerinde Dönüşüm Programı kapsamında evlerini yeniden inşa etmek isteyen vatandaşlara 750 bin TL hibe ve 2 yıl geri ödemesiz, faizsiz 750 bin TL kredi imkanı sağlanıyor. Şu ana kadar bu proje için 24 milyar TL kaynak aktarılmış olup, 59 bin bağımsız birimin dönüşüm süreci başlamış durumda.
Türkiye’nin depreme dayanıklı hale getirilmesi amacıyla yürütülen kentsel dönüşüm ve yapı denetim çalışmaları, gelecekte olası afetlerde can kayıplarını en aza indirmek için büyük önem taşıyor.
