Mekke Ortak Savunma Anlaşması TBMM’de kabul edildi.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edildi. Üç ülke arasında ortak savunma ve güvenlik mekanizması oluşturulmasını amaçlayan 16 maddelik anlaşma, taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının diğer ülkelere de yapılmış kabul edilmesini öngörüyor.
Mekke Anlaşması nedir?
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında ağustos ayında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülkenin savunma ve güvenlik alanlarında işbirliğini güçlendirmesini hedefliyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in imzaladığı anlaşmanın temel hükümlerinden biri, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılması.
Anlaşma kapsamında taraflar, birbirlerinin egemenliğini, bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü korumak için işbirliği yapacak. Yetkililer, anlaşmanın tamamen savunma amaçlı olduğunu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını belirtiyor.
Saldırı durumunda karşılıklı destek sağlanacak
Anlaşmanın 2’nci maddesine göre taraflardan birinin başka bir ülke veya ülke grubu tarafından silahlı saldırıya uğraması halinde diğer taraflar, saldırıya uğrayan ülkeye karşılıklı yardım imkanlarını kullanarak destek sağlayacak.
Bu destek, Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51’inci maddesinde yer alan meşru müdafaa hakkı çerçevesinde askeri imkan ve kabiliyetleri de kapsayabilecek.
Anlaşmanın diğer maddelerinde savunma sanayisi alanında ortak üretim ve teknoloji paylaşımı, silahlı kuvvetler arasında ortak eğitim ve tatbikatlar, istihbarat paylaşımı ve lojistik destek gibi başlıklar yer alıyor.
Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak
Anlaşma kapsamında üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak.
Komitenin, taraflar arasındaki savunma ve güvenlik işbirliğine yön vermek ve anlaşmanın uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek sorunları değerlendirmek amacıyla yılda iki kez toplanması öngörülüyor. Ülke liderlerinin ise gerekli görülmesi halinde yılda bir kez bir araya gelmesi planlanıyor.
Taraflar ayrıca güvenli kanallar üzerinden istihbarat paylaşımı yapacak; savunma kurumları arasında personel değişimi, ortak eğitim programları ve tatbikatlar düzenleyebilecek.
Anlaşmadan ayrılmak için 10 yıl beklenmesi gerekecek
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nda yürürlük ve çekilme koşulları da düzenlendi. Buna göre taraflar, anlaşmanın yürürlüğe girmesini takip eden ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan ayrılamayacak. Bu sürenin ardından çekilmek isteyen ülkenin en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunması gerekecek.
Anlaşma, her ülkenin kendi iç hukukunda öngörülen onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından, son onay belgesinin Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Sekretaryasına teslim edildiği tarihte yürürlüğe girecek.
