MEB’den özel eğitimde yeni adım: Erken tarama sistemi geliyor.
Öğrencilerin eğitim hayatında ihtiyaç duydukları desteğe zamanında ulaşabilmeleri için Millî Eğitim Bakanlığının özel eğitim alanındaki çalışmaları sürüyor. Bu kapsamda geliştirilen Eğitsel Tarama ve Değerlendirme Bataryası’nın 2027 yılında ülke genelinde kullanıma sunulması hedefleniyor. Yeni uygulamayla okul öncesi dönemden ilkokulun ilk yıllarına kadar öğrencilerin gelişim özelliklerinin daha yakından takip edilmesi amaçlanıyor. Öğretmenlerin kullanacağı sistem sayesinde özel eğitim ihtiyacı açısından risk taşıyan çocuklar erken aşamada belirlenerek gerekli değerlendirme süreçlerine yönlendirilebilecek.
Bakanlığın çalışması, özel eğitim hizmetlerinin öğrencilerin bireysel farklılıklarına göre şekillendirilmesini hedefleyen Temel Eğitimde Özel Eğitim Strateji Belgesi kapsamında yürütülüyor. UNICEF işbirliğiyle geliştirilen tarama aracı, özellikle erken farkındalık oluşturulması ve eğitim desteğinin gecikmeden planlanması açısından önem taşıyor.
Bataryanın hedef kitlesini okul öncesi öğretmenleri ile ilkokul 1, 2 ve 3’üncü sınıflarda görev yapan öğretmenler oluşturuyor. Öğretmenler, uygulama aracılığıyla özel eğitim ihtiyacı bulunabileceği değerlendirilen öğrencileri belirleyerek daha kapsamlı inceleme yapılması için ilgili birimlere yönlendirebilecek.
Yeni tarama sistemi 2027’de e-Rehberlik’e taşınacak
MEB’in planlamasına göre Eğitsel Tarama ve Değerlendirme Bataryası, 2027 yılında e-Rehberlik Modülü’ne entegre edilecek. Böylece uygulamanın yalnızca belirli bölgelerde değil, Türkiye genelindeki eğitim kurumlarında yaygınlaştırılması amaçlanıyor.
Dijital entegrasyonla birlikte öğrencilerin gelişimlerine ilişkin risk işaretlerinin daha düzenli takip edilmesi ve değerlendirme süreçlerinin belirli bir sistem üzerinden yürütülmesi hedefleniyor. Bu süreçte okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin sorumluluğunun güçlendirilmesi de öncelikler arasında bulunuyor.
Erken dönemde fark edilen öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun eğitim ortamlarına yönlendirilmesi, bireysel gelişimlerinin desteklenmesi ve gerekli eğitim hizmetlerine erişimlerinin kolaylaştırılması bekleniyor.
Yerli zekâ testi TUZÖ, RAM’lerde kullanılmaya başladı
Özel eğitim alanında erken tarama çalışmalarının yanı sıra ölçme ve değerlendirme araçlarının geliştirilmesine yönelik adımlar da atılıyor. Bu kapsamda Türkiye’de bilgisayar tabanlı olarak geliştirilen ilk zekâ testi olan Türk Ulusal Zekâ Ölçeği (TUZÖ), 2025 yılından itibaren Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde (RAM) uygulanmaya başlandı.
Yerli imkânlarla hazırlanan testin, değerlendirmelerde bilimsel açıdan güvenilir bir seçenek sunması ve yüksek maliyetli ithal ölçme araçlarına duyulan ihtiyacı azaltması amaçlanıyor. TUZÖ, özel yetenekli öğrencilerin Bilim ve Sanat Merkezlerine (BİLSEM) yerleştirilmesinde de kullanılıyor.
Bunun yanında 6-9 yaş grubundaki çocuklara yönelik sözel olmayan bir zekâ testi geliştirilmesi için de çalışmalar başlatıldı. Böylece özel eğitim ve yetenek değerlendirme süreçlerinde yerli ölçme araçlarının kullanım alanının genişletilmesi hedefleniyor.
