Karadeniz’e geçemeyen gemiler Marmara’da bekliyor.
Rusya ve Ukrayna arasındaki gerilimin tırmanması, Karadeniz’de deniz ticaretini ciddi ölçüde etkiledi. Güvenlik riski nedeniyle Karadeniz’e geçiş yapamayan yüzlerce ticaret gemisi Marmara Denizi’nde demirlemek zorunda kalırken, oluşan yoğunluk İstanbul’un kıyı şeridine kadar yansıdı. Sektör temsilcileri, Ukrayna’nın Rusya bağlantılı gemileri bayrak ayrımı yapmadan hedef almasının küresel tedarik zinciri ve enflasyon üzerinde yeni baskılar yaratabileceği uyarısında bulundu.
Transbosphor Denizcilik Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Can, Karadeniz’deki güvenlik sorununun seyir emniyetinin yanı sıra Türkiye ekonomisi açısından da ciddi risk oluşturduğunu belirtti.
MARMARA’DA GEMİ YOĞUNLUĞU ARTTI
Can, Karadeniz’deki güvenlik sorunları nedeniyle ticari gemilerin önemli bölümünün Marmara’da beklediğini ifade etti. Normal şartlarda yaklaşık 72 saat süren geliş kontrollerinin ardından hareket eden gemilerin yüzde 90’ının, demirleme sahalarının dolması nedeniyle Marmara açıklarında sürüklenerek beklemek zorunda kaldığını söyledi.
4 AYDA 206 GEMİ HEDEF ALINDI
Can’ın verdiği bilgilere göre, son dört ayda Ukrayna tarafından bölgede 206 gemi hedef alındı. Bu gemilerin yaklaşık 40’ının Türk sahipli veya Türk bayraklı olduğu belirtildi.
Karadeniz’de faaliyet gösteren yaklaşık 150 nehir-deniz tipi Türk gemisinin başka rotalara yönlendirilememesi nedeniyle atıl durumda kaldığı ifade edildi. Can, mevcut durumun 3-4 ay daha sürmesi halinde bu filonun ciddi ekonomik kayıpla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
PETROL TANKERLERİ İÇİN ÇEVRE UYARISI
Karadeniz’de ham petrol taşıyan tankerlerin hedef alınması ihtimalinin çevre açısından da ciddi risk taşıdığı belirtildi. Can, olası bir tanker saldırısında petrol sızıntısının Türk Boğazları’na ulaşabileceğini ve bunun büyük bir ekolojik tehdide dönüşebileceğini söyledi.
Deniz ticaretindeki aksamaların alternatif ve daha pahalı güzergahların kullanılmasına neden olabileceğini belirten Can, navlun maliyetlerindeki artışın da enflasyon üzerinde olumsuz etki yaratabileceğini ifade etti.
BOĞAZLARDAN GEÇEN GEMİ SAYISI DÜŞTÜ
Gemi trafiğindeki azalma, İstanbul ve Çanakkale Boğazları üzerinden elde edilen gelirleri de etkiliyor. Can, daha önce Boğazlardan günde ortalama 200 geminin geçtiğini, bu sayının krizle birlikte 30-40 seviyesine kadar gerilediğini belirtti.
Türkiye’nin Boğaz geçişlerinden elde ettiği yıllık gelirin daha önce 800 milyon doların üzerine çıktığını ve 1 milyar dolara yaklaşmasının beklendiğini aktaran Can, mevcut durumun gelirleri yaklaşık 200 milyon dolar seviyesine düşürebileceğini öne sürdü.
YENİ TİCARET KORİDORU ÇAĞRISI
Mustafa Can, çözüm için Türkiye öncülüğünde yeni bir ticaret koridoru oluşturulması çağrısında bulundu. Dışişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın konuyla ilgilendiğini belirten Can, geçmişte oluşturulan Tahıl Koridoru’na benzer bir modelin hayata geçirilmesini önerdi.
Can ayrıca İstanbul Ticaret Odası’nın sektöre destek vermesi gerektiğini belirterek, Marmara’daki gemi yoğunluğu ve seyir güvenliği risklerinin kısa sürede giderilmesi çağrısında bulundu.