İstanbul’daki 9’lu zirveden net karar: İran’a operasyon kabul edilemez.
Türkiye’nin diplomatik girişimleriyle İstanbul’da düzenlenen R4+E3 Dışişleri Bakanları Toplantısı, bölgesel krizlerin çözümüne yönelik dev bir adımla tamamlandı. Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan oluşan bölgesel 4’lüye, İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya’nın katılmasıyla genişleyen zirve, küresel aktörleri aynı masada buluşturdu. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ev sahipliğindeki görüşmelerde, tırmanan askerî gerilimlerin sonlandırılması için ortak irade ortaya koyuldu.
Zirvenin ardından açıklamalarda bulunan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, katılımcı tüm devletlerin daha fazla kan dökülmesine karşı çıktığını ve acil bir ateşkesten yana tavır aldığını açıkladı. Bölgedeki krizlerin tek çözüm yolunun diplomasi olduğunu belirten Fidan, İran’a yapılması muhtemel bir saldırının hiçbir ülke tarafından onaylanmadığının altını çizdi. Toplantıda Filistin, Yemen, Hürmüz Boğazı’nın güvenliği, küresel enerji piyasaları ve Rusya-Ukrayna savaşı gibi hayati önem taşıyan konular detaylıca ele alındı.
Bölgesel savaş riskine karşı diploması trafiği hızlanıyor
Toplantının en öne çıkan gündem maddesini, İran ile İsrail ve ABD hattında tırmanan gerilimin tüm coğrafyaya yayılmasını önleme çabaları oluşturdu. Bakan Fidan, çatışma alanının genişlemesini engellemek adına çok taraflı diyalog mekanizmalarının etkin bir şekilde işletileceğini belirtti.
Kritik deniz ticaret yolu olan Hürmüz Boğazı’nın güvenli geçişlere derhal açılması gerektiğini belirten temsilciler, piyasalardaki belirsizliklerin küresel ekonomiyi tehdit ettiği konusunda birleşti. Doğu ve Batı blokundan ülkelerin aynı masa etrafında buluşması, kriz bölgelerine ortak çözümler üretilmesi açısından tarihi bir diplomatik hamle olarak nitelendirildi.
Tahıl sevkiyatı ve deniz yetki alanları görüşüldü
Görüşmelerde Orta Doğu’daki gelişmelerin yanı sıra Karadeniz’deki seyrüsefer güvenliği ve Ukrayna tahılının dünya pazarlarına ulaştırılması da masaya yatırıldı. Fidan, çatışmalar sürse dahi gıda ve enerji tedarikine özel muafiyetler tanınması gerektiğine dair somut çözüm önerilerinin konuşulduğunu dile getirdi.
Mısır ile yürütülen Libya Deniz Yetki Alanları Anlaşması görüşmelerine de değinen Bakan Fidan, diyaloğa her zaman açık olduklarını duyurdu. Ayrıca askeri unsurların bir araya gelme süreçleriyle ilgili Türkiye’nin yakında yeni açıklamalar yapacağı belirtildi. İtalya’nın da katılımıyla güçlenen bu geniş tabanlı diplomasi zemininden, bölge barışı adına önemli sonuçlar bekleniyor.