Çayönü Tepesi’nde 8 bin 900 yıllık keşif! Madencilik tarihine ışık tutacak.
Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde bulunan Çayönü Tepesi, insanlık tarihinin erken dönemlerindeki üretim faaliyetlerine ilişkin yeni bir keşfe sahne oldu. 2026 yılı kazılarında, M.Ö. 6900-6800 yıllarına tarihlenen yaklaşık 5 metrekarelik bir madencilik işliği gün yüzüne çıkarıldı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfi sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla duyurdu. Ersoy, ortaya çıkarılan alanın bölgede erken dönem üretim teknolojilerinin anlaşılması açısından önemli veriler sunduğunu belirtti.
İşlikte malakit ve bakır izleri bulundu
Kazı alanındaki çalışmalarda ham ve yarı işlenmiş malakit parçalarının yanı sıra işlenmiş malakit örnekleri tespit edildi. Alanda ayrıca bakır boncuklar, farklı bakır nesneler ve taşlarla döşenmiş bir çalışma bölümü ortaya çıkarıldı.
İşliğin merkezinde 18 malakit örneği bulunurken, işlik ve yakın çevresindeki malakit buluntularının sayısı yaklaşık 24-25’e ulaştı. Daha geniş çalışma alanındaki malakit ve bakır buluntuları değerlendirildiğinde toplam sayının yaklaşık 42 olduğu belirtildi.
Üretim alanının üzeri gölgelikle örtülmüş olabilir
Yaklaşık 5 metrekarelik işliğin çevresinde en az 6 dikme deliği tespit edildi. Alanın ortasında ise taş döşemeli çalışma bölümü bulundu.
Dikme delikleri, işliğin üzerinin geçmişte bir gölgelikle kapatılmış olabileceğine işaret ediyor. Bu bulgu, üretimin rastgele bir alanda değil, belirli bir çalışma düzeni içerisinde gerçekleştirildiğini göstermesi açısından önem taşıyor.
Madencilik geleneği binlerce yıl devam etmiş
Çayönü Tepesi’ndeki keşfin önemi, yalnızca ortaya çıkarılan işlikle sınırlı değil. Bölgede bakır ve malakit kullanımına ilişkin izlerin M.Ö. 9100’lere kadar uzandığı biliniyor.
Bakan Ersoy, yeni buluntuların Çayönü’nde madencilik geleneğinin yaklaşık 2 bin yıl boyunca devam ettiğini ve uzmanlaşmış üretim faaliyetlerinin belirli alanlarda gerçekleştirildiğini ortaya koyduğunu ifade etti.
Kazılar üniversite başkanlığında yürütülüyor
Çayönü Tepesi’ndeki kazı çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığında sürdürülüyor.
Yeni ortaya çıkarılan madencilik işliği, Çayönü yerleşiminde erken dönem üretim teknolojilerinin ve madencilik faaliyetlerinin nasıl yürütüldüğüne ilişkin önemli arkeolojik veriler sunuyor.