Milyonlarca çalışanın tazminat hesabını etkileyecek.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, prim sistemiyle çalışan milyonlarca işçiyi ilgilendiren emsal niteliğinde bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, satış hedeflerine bağlı olarak ödenen ve tutarı dönemsel olarak değişen primlerin de kıdem tazminatına esas alınan giydirilmiş ücret hesabına dahil edilmesi gerektiğine hükmetti.
Kararda, çalışanın her ay aynı miktarda prim almamasının veya yalnızca belirli dönemlerde satış hedefini tutturduğu için prim kazanmasının, bu ödemelerin tazminat hesabı dışında bırakılması için yeterli gerekçe oluşturmayacağı vurgulandı.
Fazla mesai ve prim anlaşmazlığı yargıya taşındı
Karara konu olayda takım lideri olarak çalışan işçi, haftalık çalışma süresinin yasal sınırları aştığını, sayım, eğitim ve toplantılar nedeniyle fazla mesai yaptığını ancak bu çalışmaların karşılığının ödenmediğini belirterek iş sözleşmesini feshetti.
İşçi, kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücretlerinin tahsili için İş Mahkemesi’ne başvurdu. Dava dilekçesinde ayrıca satış hedeflerinin keyfi belirlendiği, prim almasının engellendiği, eşit davranma ilkesine aykırı uygulamalara maruz kaldığı ve psikolojik taciz niteliğinde davranışlarla karşılaştığı iddialarına da yer verildi.
İşveren ise işçinin haklı bir gerekçe olmaksızın istifa ettiğini, fazla mesai ücretlerinin ödendiğini ve satış primlerinin yalnızca hedeflerin gerçekleşmesi halinde verildiğini savunarak davanın reddini istedi.
Mahkeme fazla mesai alacağını kabul etti
İş Mahkemesi, puantaj kayıtları ve tanık beyanlarını inceleyerek işçinin 19,5 saatlik fazla mesai ücretinin ödenmediğini tespit etti.
Mahkeme, bu nedenle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğine karar vererek kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücretine ilişkin talepleri kısmen kabul etti.
Bölge Adliye Mahkemesi primleri kapsam dışı bıraktı
İşverenin istinaf başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi, haklı fesih kararını onadı.
Ancak bordrolarda “ÇPS Bonus” adıyla yer alan satış primlerinin süreklilik taşımadığı gerekçesiyle kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret hesabına dahil edilmemesi gerektiğine hükmetti.
Yargıtay kararı bozdu
Dosyanın temyiz edilmesi üzerine inceleme yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi’nin bu değerlendirmesini hukuka aykırı buldu.
Yüksek Mahkeme, 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca kıdem tazminatına esas ücret belirlenirken yalnızca çıplak ücretin değil, para veya para ile ölçülebilen tüm sürekli menfaatlerin de dikkate alınması gerektiğini hatırlattı.
Yemek, servis ve özel sağlık sigortası da hesaplamaya dahil
Kararda, devamlılık gösteren primlerin yanı sıra;
- Yemek yardımı,
- Servis yardımı,
- Yakacak yardımı,
- Giyecek yardımı,
- Kira ve aydınlatma yardımları,
- Özel sağlık ve hayat sigortası primleri
gibi para ile ölçülebilen hakların da giydirilmiş ücret kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Son bir yıllık prim ortalaması esas alınacak
Yargıtay, satış primlerinin tutarı dönemsel olarak değişse bile kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gerektiğine hükmetti.
Karara göre, giydirilmiş ücret hesaplanırken işçinin son bir yılda aldığı primlerin aylık ortalaması belirlenecek ve bu tutar kıdem tazminatı hesabına eklenecek.
Yüksek Mahkeme, Bölge Adliye Mahkemesi’nin satış primlerini hesaplama dışında bırakmasını hukuka aykırı bularak kararı oy birliğiyle bozdu.