Türkiye’nin elektrik şebekesinde büyük dönüşüm: 2035’e kadar 28 milyar dolarlık yatırım.
Türkiye’nin elektrik iletim altyapısında son 20 yılda önemli bir kapasite artışı yaşandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 2005-2025 döneminde iletim hattı uzunluğunun 43 bin kilometreden 77 bin kilometreye çıktığını belirterek, önümüzdeki dönemde şebekenin güçlendirilmesine yönelik kapsamlı yatırım planını açıkladı.
Bayraktar, elektrik üretim tesisleri ile tüketim bölgeleri arasındaki enerji akışını sağlayan iletim şebekesinin, elektrik sisteminin temel altyapısını oluşturduğuna dikkat çekti. Artan elektrik tüketimi, kentleşme, üretim kapasitesindeki büyüme ve enerji dönüşümünün yeni ihtiyaçlar doğurduğunu belirten Bayraktar, bu gelişmelere paralel olarak şebeke yatırımlarının artırıldığını ifade etti.
Trafo merkezi ve kapasite de yükseldi
Türkiye’nin iletim altyapısındaki gelişim yalnızca hat uzunluğuyla sınırlı kalmadı. Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) mülkiyetindeki iletim trafo merkezi sayısı 512’den 824’e, iletim trafosu sayısı ise 1.096’dan 2 bin 215’e yükseldi.
Aynı dönemde toplam trafo gücü de yüzde 226 oranında artarak 236 bin 913 megavolt-amper seviyesine ulaştı.
Bakan Bayraktar, 2035 yılına kadar iletim altyapısına 28 milyar dolarlık yatırım yapılmasının öngörüldüğünü bildirdi.
Rüzgar ve güneşte hedef 120 gigavat
Elektrik talebindeki artışın yanı sıra yenilenebilir enerji yatırımlarının hız kazanması da şebekenin geliştirilmesini zorunlu kılıyor. Özellikle güneş ve rüzgar enerjisindeki kapasite artışının sisteme güvenli biçimde dahil edilebilmesi için daha esnek ve dayanıklı bir iletim altyapısı hedefleniyor.
Bayraktar, Yenilenebilir Enerji 2035 Yol Haritası kapsamında rüzgar ve güneşte toplam 120 gigavat kurulu güce ulaşılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Bu hedef doğrultusunda üretim tarafında yaklaşık 80 milyar dolar, iletim altyapısında ise 28 milyar dolar yatırım yapılması planlanıyor.
9 bin 580 kilometrelik HVDC koridoru kurulacak
Yeni enerji sisteminde bağlantı kapasitesinin artırılması da planlamanın önemli başlıklarından biri olacak. Bu kapsamda yaklaşık 9 bin 580 kilometre uzunluğunda ve 28 gigavat kapasiteli yüksek gerilim doğru akım (HVDC) enerji koridorları kurulması öngörülüyor.
Buna ek olarak 15 bin kilometrelik yeni alternatif akım iletim hattının devreye alınması planlanıyor.
Yapay zeka uygulamaları, veri merkezleri, elektrikli araçlar ve klima kullanımındaki artışın elektrik talebini yükselttiğine işaret eden Bayraktar, yeni üretim kapasitesinin sisteme dahil edilmesiyle birlikte güçlü bir şebekeye duyulan ihtiyacın daha da arttığını belirtti.
COP31’de elektrikleşme mesajı verilecek
Türkiye’nin Antalya’da ev sahipliği yapacağı COP31 kapsamında elektrikleşmenin enerji dönüşümünün temel başlıklarından biri olması bekleniyor.
Bayraktar, Türkiye’nin 2035 yılı için nihai enerji tüketiminde yüzde 35 elektrikleşme hedefi belirlediğini ifade etti. Artan elektrik talebinin karşılanması ve yenilenebilir kaynakların sisteme güvenli şekilde entegre edilmesi için şebeke altyapısının da eş zamanlı olarak geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Bakan Bayraktar, COP31 kapsamında elektrikleşmenin gerektirdiği şebeke dönüşümünün küresel gündeme taşınmasının ve Türkiye’nin bu alandaki deneyiminin uluslararası iş birliğine sunulmasının hedeflendiğini kaydetti.