Türkiye, Irak’a yaklaşık 1,5 milyar dolarlık tazminat ödeyecek.
Irak, Türkiye’ye karşı açtığı tahkim davasını kazanmasının ardından yarı özerk Kürt Bölgesel Yönetimi’nin petrol ihracatını durdurdu.
Irak, Kürt Bölgesel Yönetimi’nin çıkardığı petrol Kerkük-Ceyhan ham petrol boru hattından ihraç etmesine izin veren Ankara’nın iki ülke arasındaki anlaşmayı ihlal ettiği gerekçesiyle 2014 senesinde Türkiye aleyhine açtığı tahkim davasını kazandığını cumartesi günü duyurdu.
Irak Petrol Bakanlığı’ndan bir kaynak, Türkiye’nin Uluslararası Tahkim Mahkemesi tarafından alınan kararı uygulayacağını Irak‘a yazılı olarak bildirdiğini belirtti.
Konu hakkında bilgi sahibi başka bir kaynak, Kerkük-Ceyhan hattı üzerinden Türkiye’ye günde 450 bin varil gönderildiğini, bunun 75 bin varilinin Irak federal devletinin çıkardığı, 370 bin varilinin ise Kürt Bölgesel Yönetimi’nin çıkardığı petrolden oluştuğunu belirtti.
Petrol bakanlığından bir diğer yetkili, “(Bakanlıktan) bir heyet, tahkim kararı doğrultusunda Irak‘ın kuzeyinde çıkarılan petrolü ihraç edecek yeni bir mekanizma üzerinde anlaşmak üzere yakında Türkiye’yi ziyaret ederek yetkililerle görüşecek” dedi.
Petrol Bakanlığı’ndan yapılan resmi açıklamada da, alakalı makamlar ile yapılacak olan görüşmelerde Ceyhan terminali üzerinden petrol ihracatının devamının sağlanması ve Irak kamu petrol şirketi SOMO’nun diğer petrol şirketlerine olan yükümlülüklerinin ele alınacağı ifade edildi.
Konu hakkında bilgi sahibi bir kaynak, tahkim kararına göre Türkiye’nin Irak‘a yaklaşık 1,5 milyar dolar ödemesi gerektiğini ve bu cezanın 2014-2018 dönemini kapsadığını belirtti.
Ayrıca 2018’den sonraki dönemi kapsayan ikinci bir tahkim davası ise görülmeye devam ediyor. Aynı kaynak bu davanın iki yıl içinde karara bağlanmasının beklendiğini belirtti.
Türk makamlar konu hakkında herhangi bir açıklamada bulunmadı.
Kaynaklar, kararın Kürt Bölgesel Yönetimi’nin ürettiği petrol miktarı üzerinde bir etkisi olacağını, bu etkinin Kerkük-Ceyhan boru hattının ne kadar süreyle kapalı olacağına bağlı şekilleneceğini belirttiler.
Hattın kapalı kalması Kürt Bölgesel Yönetimi’nin egemenlik alanı içinde petrol çıkartan şirketler için büyük belirsizlik yarattı.
Bölgede faaliyet gösteren Dallas merkezli HKN Energy şirketi, geçen yıl ABD’li makamlara ilettiği bir mektupta, petrol ihracatının durması halinde Kürt Bölgesel Yönetimi ekonomisinin çökeceğini ifade etmişti.
Mektupta Türkiye’nin Kuzey Irak‘tan alamadığı petrol nedeniyle oluşan açığı kapatmak için İran ve Rusya’dan daha fazla ham petrol ithal etmek durumunda kalacağı ifade edilmişti.
Bölgede petrol çıkaran Norveçli DNO kararın ardından çıkarttığı petrolü depolama tanklarına sevk etmeye başladı. DNO yaptığı açıklamada tankların “birkaç günlük” petrolü depolama kapasitesi olduğunu belirtti.
Açıklamada “DNO kamuya yapılan açıklamalardan Ankara, Bağdat ve Erbil’in petrol ihracatının devamını sağlamak üzere anlaşmaya varmak için görüşmelerde bulunduğunu kaydetti” denildi.
Irak‘ın petrol ihracatını durdurmasının ardından DNO’nun hisseleri yüzde 9, Genel Energy yüzde 16, bölgedeki en büyük sahalardan birini işleten Gulf Keystone hisseleri yüzde 22 geriledi.
