TÜİK Verileri Açıklandı: Türkiye’nin AR-GE Harcaması 253,5 Milyar Lirayı Aştı.
Türkiye, araştırma ve geliştirme (AR-GE) yatırımlarını artırmayı sürdürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan “Merkezi Yönetim Bütçesinden Araştırma Geliştirme Faaliyetleri İçin Ayrılan Ödenek ve Harcamalar 2026” bültenine göre, 2025 yılında merkezi yönetim bütçesinden AR-GE çalışmalarına 253 milyar 544 milyon lira kaynak aktarıldı.
Açıklanan verilere göre, söz konusu harcama merkezi yönetim bütçesinin yüzde 1,58’ini oluştururken, 63 trilyon 20 milyar 906 milyon liralık Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içerisindeki payı ise yüzde 0,4 olarak hesaplandı.
2026 İçin Daha Büyük AR-GE Bütçesi
Bütçe başlangıç ödeneklerine göre hazırlanan tahminlerde, 2026 yılında AR-GE faaliyetleri için ayrılan kaynağın 308 milyar 568 milyon liraya çıkarıldığı görüldü. Böylece araştırma ve teknoloji yatırımlarına ayrılan kamu desteğinin yeni yılda daha da artması hedefleniyor.
En Büyük Kaynak Üniversitelere Aktarıldı
AR-GE harcamalarının sosyoekonomik hedeflere göre dağılımında en yüksek payı üniversiteler aldı. 2025 yılında toplam harcamanın yüzde 64,9’u, genel bilgi üretimine yönelik üniversite faaliyetleri için kullanıldı.
Üniversiteleri yüzde 11,5 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, yüzde 5 ile diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimi, yüzde 4,4 ile tarım ve yüzde 4,4 ile eğitim alanları takip etti.
2026 yılı bütçe öngörülerinde de benzer tablo devam etti. Üniversitelere ayrılan payın yüzde 69,5 seviyesine çıkması beklenirken, endüstriyel üretim ve teknoloji yüzde 8,9 ile ikinci sırada yer aldı. Tarım için yüzde 4,7, savunma için ise yüzde 4 oranında kaynak ayrılması planlandı.
Uluslararası AR-GE Programlarına Yaklaşık 2 Milyar Lira
Türkiye’nin uluslararası araştırma programlarına sağladığı finansman da artış gösterdi. 2025 yılında bu kapsamda 1 milyar 820 milyon lira kaynak ayrıldı.
En yüksek destek 987 milyon lirayla Avrupa çapındaki AR-GE programlarına verilirken, 435 milyon lira ikili ve çok taraflı kamu AR-GE projelerine, 402 milyon lira ise uluslararası AR-GE kuruluşlarına aktarıldı.
2026 yılı bütçesinde ise uluslararası AR-GE programları için ayrılan ödeneğin 1 milyar 950 milyon liraya yükseltilmesi öngörüldü. Bu bütçenin 1 milyar lirasının Avrupa merkezli araştırma programlarına, 489 milyon lirasının uluslararası AR-GE kuruluşlarına, 460 milyon lirasının ise ikili ve çok taraflı uluslararası projelere yönlendirilmesi planlanıyor.
