Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin ayrıntıları açıklandı.
Çalışanların emeklilik döneminde ek gelir elde etmesini hedefleyen Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin (TES) 2026 yılı içinde yürürlüğe girmesi planlanıyor. Asgari ücretliler dahil tüm çalışanları kapsayacak sistemde, çalışan ve işveren katkısına ek olarak devlet yüzde 30 oranında destek sağlayacak. Yeni sistemde cayma hakkı bulunmayacak ve katılım zorunlu olacak.
Sabah gazetesinde yer alan habere göre, TES’in Orta Vadeli Program kapsamında 2026’nın 1 Nisan–30 Haziran döneminde hayata geçirilmesi öngörülüyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, altyapı hazırlıkları ile gerekli yasal düzenlemeler üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. Meclis’e sunulacak düzenlemenin kabul edilmesinin ardından sistemin resmen uygulamaya alınması bekleniyor.
TES Nasıl İşleyecek?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, çalışanın brüt maaşından belirlenen oranda yapılan kesintinin özel bir fona aktarılması esasına dayanıyor.
-
Çalışan maaşından yüzde 3 kesinti yapılacak,
-
İşveren de aynı oranda yüzde 3 katkı sağlayacak,
-
Devlet ise toplam katkı üzerinden yüzde 30 ek destek verecek.
Bu birikimler profesyonel fon yöneticileri tarafından değerlendirilecek ve çalışanlara emeklilik döneminde ek gelir olarak geri dönecek. Ödemelerin toplu ya da aylık maaş şeklinde yapılması öngörülüyor.
Katılım Zorunlu, Cayma Hakkı Yok
Mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi’nden (BES) farklı olarak TES’te tüm çalışanlar zorunlu olarak sisteme dahil edilecek. BES’te 45 yaş altı çalışanlar için geçerli olan otomatik katılım uygulaması, TES’te yaş sınırı olmaksızın herkesi kapsayacak.
BES’te ilk iki ay içinde cayma hakkı bulunurken, TES’te en az 10 yıl sistemde kalma zorunluluğu getirilecek. Erken çıkış ise büyük ölçüde sınırlandırılacak.
BES ile TES Arasındaki Farklar
Yeni sistem, mevcut BES uygulamasından birçok yönüyle ayrılıyor:
-
BES’te işveren katkısı bulunmazken, TES’te işverenin yüzde 3 katkı vermesi zorunlu olacak.
-
Devlet katkısı BES’te yüzde 20 iken, TES’te yüzde 30 olarak uygulanacak.
-
BES’te fonlar bireysel emeklilik şirketlerince yönetilirken, TES’te daha merkezi ve devlet denetiminde bir yapı oluşturulacak.
-
BES’te katılımcılar istedikleri zaman sistemden çıkabilirken, TES’te birikimlere erişim SGK emeklilik yaşına bağlanacak.
-
TES kapsamında yapılan ödemelerin, SGK emekli maaşına ek olarak düzenli gelir şeklinde verilmesi planlanıyor.
Maaşlardan Tek Kesinti Yapılacak
TES’in yürürlüğe girmesiyle birlikte mevcut otomatik BES uygulaması sisteme entegre edilecek. Böylece maaşlardan ayrı ayrı kesinti yapılmayacak; çalışanlardan yalnızca TES kapsamında yüzde 3 oranında kesinti alınacak.
Ayrıca çalışanın iş değiştirmesi halinde TES birikimleri yeni işyerine taşınabilecek ve sistemdeki haklar korunacak.
Yeni düzenlemenin kamu ve özel sektör ayrımı olmaksızın tüm çalışanları kapsaması planlanıyor. Polis, öğretmen, doktor gibi kamu görevlileri de TES’e dahil edilecek.
Asgari Ücretli İçin Örnek Hesaplama
TES kapsamında asgari ücretle çalışan bir kişi için örnek birikim hesabı şöyle olacak:
-
Brüt maaş: 33.030 TL
-
Çalışan kesintisi (%3): 991 TL
-
İşveren katkısı (%3): 991 TL
-
Devlet katkısı (%30): 595 TL
-
Aylık toplam TES birikimi: 2.577 TL
Bu hesaplamaya göre:
-
10 yıl sonunda: 309 bin 240 TL
-
20 yıl sonunda: 618 bin 480 TL nominal birikim oluşacak.
Uzun Süreli Çalışanlara Avantaj
Yetkililer, sistemin uzun süre aynı işyerinde çalışanları daha avantajlı hale getirecek biçimde kurgulanması üzerinde de çalışmalar yapıldığını belirtiyor.
Uzmanlar, TES’in emeklilikte gelir kaybını azaltarak çalışanların yaşam standartlarını korumasına önemli katkı sağlamasının beklendiğini vurguluyor.