SPK’dan borsada yeni dönem: Pay sahipliği bildirim sınırı yüzde 3 oldu.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul’da payları işlem gören şirketlerde pay sahipliği ve fiili dolaşım hesaplamalarına ilişkin yeni düzenlemeleri açıkladı. Yeni uygulamayla birlikte pay sahipliği bildirim yükümlülüğünde esas alınacak oran yüzde 3 olarak belirlendi.
Düzenleme, 11 Eylül 2026 gün sonunda yürürlüğe girecek. Bu tarihten itibaren borsada işlem gören ihraççıların sermayesinde doğrudan yüzde 3 ve üzeri payı bulunan gerçek ve tüzel kişilere ilişkin bilgiler MKK tarafından anlık olarak güncellenecek.
Serbest fonlar da dahil olmak üzere dolaylı şekilde yüzde 10 ve üzerinde paya sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tablolar da yine MKK tarafından takip edilerek güncel tutulacak.
Ancak MKK’nın yayımlayacağı dolaylı pay sahipliği bilgilerinin, pay alım teklifi yükümlülüğü gibi dolaylı ortaklık oranlarının hukuki açıdan değerlendirilmesini gerektiren düzenlemelerde doğrudan esas alınamayacağı belirtildi. Bu veriler, esas olarak malvarlıksal hakların hangi oranda bulunduğuna ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılacak.
Fiili dolaşım oranı nasıl hesaplanacak?
Yeni düzenlemeyle fiili dolaşımdaki pay kavramı, halka açıklık oranını gösteren bir ölçüt olarak tanımlandı.
Fiili dolaşımdaki pay oranı, MKK’nın takip edebildiği paylar üzerinden hesaplanacak. Buna göre MKK tarafından izlenebilen fiili dolaşımdaki pay adedi, MKK’nın takip ettiği toplam pay adedine bölünerek oran belirlenecek.
Ancak bazı pay grupları bu hesaplamanın dışında bırakılacak. Kamu tüzel kişilerinin mülkiyetindeki payların yanı sıra şirketin, şirket kurucularının ve konsolidasyona tabi ilişkili kuruluşların sahip olduğu paylar fiili dolaşım hesabına dahil edilmeyecek.
Şirketlerin gerçekleştirdiği pay geri alımları da kapsam dışında tutulacak. Geri Alınan Paylar Tebliği ve SPK’nın pay geri alımlarına yönelik ilke kararları doğrultusunda satın alınan paylar fiili dolaşımdaki paylar arasında değerlendirilmeyecek.
Ayrıca şirket sermayesinin yüzde 10 veya daha fazlasına sahip ortakların ellerinde bulunan paylar da fiili dolaşım hesabına dahil edilmeyecek.
Yönetim ve üst düzey yöneticilerin payları da kapsam dışında
SPK’nın belirlediği yeni kriterler yalnızca büyük ortakların paylarıyla sınırlı olmayacak. Şirketlerin yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile genel müdür ve görev veya yetkileri bakımından genel müdürle aynı ya da daha üst düzeyde bulunan kişilerin sahip olduğu paylar da fiili dolaşım hesabına alınmayacak.
Genel müdüre veya genel müdürle denk konumdaki yöneticilere doğrudan bağlı çalışan genel müdür yardımcıları ve benzeri üst düzey yöneticilerin sahip olduğu paylar da aynı kapsamda değerlendirilecek.
Bunun yanında şirketlerin sandık ve vakıflarının mülkiyetindeki paylar da hesaplama dışında bırakılacak.
Sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde özkaynak olarak verilen paylar, kredili işlemler kapsamında satın alınarak teminata konu edilenler veya İstanbul Takas ve Saklama Bankası AŞ piyasaları için teminat gösterilenler dışındaki teminatlı paylar da fiili dolaşım hesabına dahil edilmeyecek.
Hukuki açıdan kısıtlanmış, alım satıma kapalı, yasaklı veya hacizli paylar da fiili dolaşımdaki pay olarak kabul edilmeyecek.
Yurt dışında işlem gören paylar hesaplamaya alınmayacak
Düzenlemede fonlar ve halka açık şirketler üzerinden dolaylı sahip olunan paylara ilişkin hesaplama yöntemi de belirlendi.
Fiili dolaşıma dahil edilmeyen paylara sahip kişilerin, serbest veya serbest özel fon katılma payları aracılığıyla ya da Borsa İstanbul’da işlem gören halka açık şirketler üzerinden sahip oldukları ihraççı paylarının, ilgili fon veya şirketteki sahiplik oranına karşılık gelen bölümü de fiili dolaşım dışında tutulacak.
Öte yandan şirket sermayesinin yüzde 10 veya daha fazlasına sahip ortakların belirlenmesinde, bu kişilerin serbest veya serbest özel fon katılma payları ve Borsa İstanbul’da işlem gören halka açık şirketler üzerinden sahip oldukları paylar da dikkate alınacak. Bu paylar, ilgili fon veya halka açık şirketteki sahiplik oranları üzerinden hesaplanacak.
Yurt dışı piyasalarda işlem gören paylar ise fiili dolaşımdaki pay tanımının dışında kalacak.
MKK verileri günlük olarak açıklayacak
Yeni sistem kapsamında fiili dolaşımdaki pay adedi ve fiili dolaşımdaki pay oranı, 11 Eylül 2026’dan itibaren MKK tarafından her gün hesaplanarak kamuoyuna duyurulacak.
Borsa İstanbul’da payları işlem gören şirketlere de yeni bir bildirim yükümlülüğü getirilecek. Şirketler, fiili dolaşım kriterleri kapsamında değerlendirilen gerçek ve tüzel kişilerin kimlik ve unvan bilgilerini her ayın ilk iş gününde MKK’ya iletecek.
Böylece pay sahipliği yapısı ile fiili dolaşım oranlarına ilişkin bilgilerin daha düzenli ve güncel şekilde takip edilmesi amaçlanacak.