Binlerce kişinin emekliliği iptal edildi.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kayıt dışılıkla mücadele kapsamında denetimlerini üst seviyelere çıkardı. Yapay zeka destekli sistemler ve gelişmiş algoritmalarla milyonlarca veri analiz edilerek, fiilen çalışmadığı hâlde sigortalı gösterilen kişiler tespit ediliyor.
Son denetimler sonucunda, 3 bin 273 sahte iş yeri üzerinden bildirilen 245 bin 740 kişinin sigortası ve emekliliği iptal edildi.
Denetimler Nasıl Yürütülüyor?
Mali Müşavir ve Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, denetim sürecini şöyle anlattı: “SGK denetmenleri iş yeri tescil evrakları ve işçi giriş çıkışlarını inceliyor. Şüpheli durumlarda iş yeri fiziki olarak denetleniyor, çalışanlar ifadeye çağrılıyor ve çevre araştırması yapılıyor. Komşular ve bina sakinleri ile görüşülüyor; elektrik, su, doğalgaz faturaları ve mekan büyüklüğü sigortalı sayısıyla karşılaştırılıyor.”
Ağır Yaptırımlar Devrede
Sahte iş yeri veya sigortalılık tespit edildiğinde ciddi yaptırımlar uygulanıyor:
- Primler yanıyor: Ödenmiş tüm sigorta primleri devlete iade edilmiyor.
- Maaşlar geri isteniyor: Emekli maaşları, sağlık yardımları ve ödenekler yasal faiziyle geri alınıyor.
- Teşvikler iptal ediliyor: İşverenin aldığı tüm devlet destekleri tahsil ediliyor.
- Hapis cezası riski: Suç işlendiği tespit edilen işverenler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunuluyor.
Geriye Dönük İnceleme
SGK, kusurun kimde olduğuna göre geriye dönük inceleme yapıyor:
- Vatandaş hatası varsa 10 yıl, kurum hatası varsa 5 yıl geriye dönük ödeme ve cezalar talep ediliyor.
Suçsuz Olduğunu Düşünenler Ne Yapabilir?
Vatandaş, fiilen çalıştığını kanıtlayabiliyorsa yargı yoluna başvurabiliyor. Gerekli belgeler, şahitler ve deliller ile mahkemeye başvurulduğunda SGK’nın iptal işlemi bozulabiliyor ve kesilen emekli maaşları yeniden bağlanıyor, haksız yere tahsil edilen cezalar geri ödeniyor.