Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği’nden sektörel değerlendirme anketi…
Dernekten yapılan açıklamada, yıl sonu sektörel değerlendirme anketinde, otomotiv satış sonrası pazarının 2024’ün son çeyreğinde durgun seyrini sürdürdüğüne dikkat çekildi. Ankete göre, geçen yılın son çeyreğinde, 2023’ün aynı dönemine kıyasla yurt içi satışlar dolar bazında ortalama yüzde 3,69 arttı. Bu dönemde, dağıtıcı üyelerin satışlarında dolar bazında yüzde 4,71, üretici üyelerde ise dolar bazında yüzde 2,41’lik bir artış gözlendi.
Açıklamada görüşlerine yer verilen OSS Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özçete, 2024’ün otomotiv satış sonrası sektörü için çok fazla iniş ve çıkış yaşanmayan, hafif durağan bir yıl olduğunu belirtti. Özçete, bu durgunluğun temel nedenlerinin, elektrikli araç sürecindeki dönüşüm zorlukları ve küresel ölçekte süregelen ekonomik kriz olduğunu ifade etti.
Özçete, “Satış rakamlarının geriye gitmesinde krediye erişim zorluklarının yaşanması, nakit akışı dengesizliklerinin artması, enerji ve ham madde maliyetlerindeki artışlar, özellikle dağıtıcı olarak hizmet veren firmalardaki talebin geriye çekilmesi ve kullanıcılar özelinde araç bakım periyotlarının ileri tarihlere ötelenmesi sektör üzerindeki baskıları önemli ölçüde artırdı.” değerlendirmesinde bulundu.
Özçete, şöyle devam etti: “Otomotiv satış sonrası sektörü olarak 2025 yılı için 2024’te yakalamış olduğumuz satış rakamlarını ve üstünü hedeflesek de önümüzdeki 5 yıl içerisinde geçmiş dönemlerde yakalamış olduğumuz hızlı büyümeleri öngörmüyoruz. 2025 yılı satış rakamlarını etkileyecek en belirleyici faktörlerin başında ise faiz indirimleri konusu yer alıyor. 2025 yılı itibarıyla faizlerin geriye gitmesi yurt içi piyasada arz-talep dengesini yeniden canlandıracaktır. İhracat kapsamında ise Afrika ülkeleri başta olmak üzere açılacak yeni pazarlar ile birlikte sektörde büyümenin sağlanması önemli hedefler arasında yer alıyor.”
Özçete, sektörü 2025’te en çok ilgilendiren konulardan birinin özellikle Çinli yatırımcıların Türkiye’ye yapacağı üretime dayalı yatırımların olacağını vurguladı.
Bu durumun istihdama doğrudan katkı sağlayacağına, aynı zamanda yine durağan geçmesini bekledikleri 2025 yılı için kendilerine ek bir güvence sağlayacağına işaret eden Özçete, “Bununla birlikte orijinal yedek parça fiyatlarının ciddi derecede yükselmesi kullanıcıları ‘aftermarket’ pazarına yönlendirerek otomotiv satış sonrası sektörünü ciddi anlamda hareketlendirdi. Yıl içerisinde bu durum sektöre oldukça pozitif yönde katkı sağladı. Ülke olarak küresel ölçekte otomotiv ve otomotiv satış sonrası sektörlerine en çok katkı sağlayan ülkelerden biriyiz. 2025 yılı içinde yeni trendlerin en yakın takipçisi ve öğreticisi olarak ‘aftermarket’ pazarına yön vermek en büyük hedeflerimiz arasında yer alıyor. Güçlü ve organize şekilde hareket eden üretici ve dağıtıcı firmalarımızdan aldığımız bu güçle birlikte yeni yıla dair umudumuz ve inancımız her zaman yüksek.” ifadelerini kullandı.
OSS anketinde, 2025’in ilk çeyreğiyle ilgili beklentilere de yer verildi. Buna göre, sektörde 2025’in ilk çeyreğinde 2024’ün ilk çeyreğine kıyasla yurt içi satışlarda dolar bazında yüzde 1,48 artış bekleniyor.
OSS üyeleri, geçen yıla kıyasla, bu yıl dolar bazında yurt içi satışlarında ortalama yüzde 9,67 artış bekliyor. 2023’ün son çeyreğinde yüzde 52,7 olan tahsilat süreçlerinin, 2024’ün son çeyreğinde yüzde 45,1 seviyesine gerilediği belirtilirken, üyelerin yüzde 18’i tahsilat sürecinin daha iyi hale geldiğini, yüzde 36,1’i ise daha kötüye gittiğini ifade etti.
Ankete katılan üyelerin yüzde 42,6’sı 2023’e kıyasla istihdamını artırırken, yüzde 36,1’i ise istihdamını korudu. 2023’e göre istihdamının azaldığını belirten üye oranı ise yüzde 21,3 seviyesinde kaldı. Dağıtıcı üyeler, üretici üyelere göre daha fazla istihdam artışı sağladı.
Maliyetlerdeki artış, sektördeki en büyük problemlerin başında yer aldı. Ankete göre, 2024’ün son çeyreğinde gözlemlenen problemlerin başında yüzde 86,9 ile “maliyetlerdeki aşırı artış” gelirken, “nakit akışındaki problemler” yüzde 50,8 ile ikinci sırada yer aldı. Üyelerin yüzde 41’i “iş ve ciro kaybı”, yüzde 37,7’si ise “kargo maliyeti ve teslimat problemleri”ni en büyük dördüncü sıkıntı olarak nitelendirdi.
Ankete katılanların yüzde 27,9’u “istihdamda yaşanan problemlere” ve “gümrüklerde yaşanan problemlere” işaret etti. Ayrıca, 2023’te yüzde 14 olan iş ve ciro kaybı oranı, 2024’te yüzde 41’e çıkarak dikkat çekti.
Gelecek üç ayda yatırım yapmayı düşünen üyelerin oranı ise yüzde 26,2 olarak belirlendi. Bu oran, önceki döneme paralel seyretti. Üretici üyeler için bu oran yüzde 30,8’den yüzde 22,2’ye gerilerken, dağıtıcı üyelerde ise yüzde 25,6’dan yüzde 29,4’e çıktı.
Üyelerin yüzde 57,4’ü, gelecek üç ayda sektörün aynı kalacağını, yüzde 14,8’i daha iyiye gideceğini ve yüzde 27,9’u ise daha kötüye gideceğini belirtti.
Üreticilerin 2024 yılı kapasite kullanım oranı ortalaması yüzde 78,15 olarak gerçekleşti; bu oran 2023’te yüzde 81,62 idi. 2024’ün son çeyreğinde üyelerin üretimi, 2023’ün aynı çeyreğine göre yüzde 4,44 artış gösterdi.
Geçen yılın son çeyreğinde, üyelerin ihracatı, 2023’ün son çeyreğine göre dolar bazında yüzde 1,3 arttı.
