Market ve üretici fiyatlarında dikkat çeken fark: Limonda yüzde 748,4’e ulaştı.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ağustos ayında tarım ürünlerinde üretici ve market fiyatları arasındaki değişime ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Açıklanan verilere göre marketlerde takip edilen 37 ürünün 19’unda fiyat artışı yaşanırken, 18 üründe fiyatlar geriledi.
Üretici tarafında ise 29 üründen 9’unun fiyatı yükseldi, 13 üründe düşüş kaydedildi. 7 üründe ise herhangi bir fiyat değişimi gerçekleşmedi.
Üretici ile market arasındaki fark limonda zirve yaptı
Ağustos ayının dikkat çeken verilerinden biri, ürünlerin üreticiden çıktıktan sonra markette ulaştığı fiyat seviyesi oldu. Üretici ile market arasındaki fiyat farkında ilk sırayı yüzde 748,4 ile limon aldı.
Limonu yüzde 380,3 ile havuç, yüzde 377,9 ile elma, yüzde 240,9 ile kabak ve yüzde 239,4 ile yeşil soğan takip etti.
Bayraktar’ın verdiği fiyatlara göre üreticide 10 lira olan limon markette 84 lira 84 kuruştan satıldı. Havuç üreticide 10 lira 66 kuruşken market fiyatı 51 lira 20 kuruşa çıktı. Elmanın üretici fiyatı 18 lira 75 kuruş, market fiyatı ise 89 lira 60 kuruş oldu.
Kabak üreticide 16 lira 2 kuruştan satılırken markette 54 lira 61 kuruşa, yeşil soğan ise üreticide 17 lira 33 kuruşken markette 58 lira 83 kuruşa ulaştı.
Markette en fazla yumurta zamlandı
Ağustosta market fiyatlarında en yüksek artış yumurtada görüldü. Yumurtanın fiyatı bir önceki aya göre yüzde 37,8 yükseldi.
Yumurtayı yüzde 19 ile yeşil fasulye, yüzde 11,1 ile yeşil soğan, yüzde 10 ile marul ve yüzde 8,9 ile kuru incir izledi.
Markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 34,2’lik gerilemeyle sivri biber oldu. Kuru soğanda yüzde 28,9, kuru üzümde yüzde 24,2, şeftalide yüzde 22 ve kırmızı mercimekte yüzde 21,2 düşüş kaydedildi.
Üreticide limon yüzde 75 ucuzladı
Üretici fiyatlarında ağustos ayının en sert düşüşü limonda gerçekleşti. Limon fiyatı yüzde 75 geriledi.
Kuru soğanda yüzde 54,5, patateste yüzde 24,2, yeşil soğanda yüzde 23 ve şeftalide yüzde 20 fiyat düşüşü yaşandı.
Buna karşılık üreticide fiyatı en fazla yükselen ürün yüzde 39,9 ile yumurta oldu. Marulun fiyatı yüzde 11, maydanozun yüzde 11, kuzu etinin yüzde 7,3 ve kırmızı mercimeğin yüzde 7,2 arttı.
Limon ve patateste arz artışı fiyatları aşağı çekti
Bayraktar, üretici fiyatlarındaki değişimin arkasında farklı arz koşullarının bulunduğuna dikkat çekti.
Limon fiyatlarındaki düşüşte geçen yıldan depolanan ürünlerin piyasadaki arzının sürmesi ve bu yıl erkenci çeşitlerin de satışa sunulmasının etkili olduğu belirtildi.
Kuru soğanda Orta Anadolu’da hasadın başlaması ve ithalatın devam etmesi fiyatların gerilemesine neden oldu. Patateste ise Afyonkarahisar, Denizli, Amasya, Çorum, Kayseri, Nevşehir ve Niğde gibi önemli üretim merkezlerinde yazlık hasadın aynı dönemde yoğunlaşması arzı artırdı.
Önceki dönemde fiyatların yüksek seyretmesi nedeniyle üreticilerin söküme yönelmesi ve orta erkenci patateslerin de piyasaya çıkması, arzın yükselmesine ve fiyatların aşağı yönlü hareket etmesine yol açtı.
Yeşil soğanda hasat döneminin yoğunlaşması nedeniyle piyasadaki ürün miktarı arttı. Şeftalide de üretimin yoğunlaştığı ağustos ayında arz artışı üretici fiyatlarına düşüş olarak yansıdı.
Yumurta fiyatlarındaki yükselişte ise yem, enerji ve nakliye gibi maliyetlerdeki artışın yanı sıra sektördeki planlama eksikliğinin neden olduğu arz-talep dengesizliğinin etkili olduğu değerlendirildi.
Gübre ve yem maliyetlerinde artış
Tarım sektöründeki maliyet baskısı ağustos ayında da devam etti. Ziraat odaları aracılığıyla girdi piyasalarından alınan verilere göre DAP gübresi temmuza kıyasla yüzde 4,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 4,4 ve ÜRE gübresi yüzde 0,6 arttı.
Aynı dönemde amonyum nitrat gübresi yüzde 5,6, amonyum sülfat gübresi ise yüzde 0,6 geriledi.
Yıllık bazda ise gübre fiyatlarında belirgin artışlar görüldü. Son bir yılda amonyum nitrat yüzde 61,2, amonyum sülfat yüzde 55,2, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 32,7, DAP gübresi yüzde 25,3 ve ÜRE gübresi yüzde 3,4 yükseldi.
Mazot fiyatı bir yılda yüzde 57,9 arttı
Hayvancılık ve tarımsal üretimde kullanılan yem maliyetleri de yükselişini sürdürdü. Ağustosta temmuz ayına göre besi yemi yüzde 0,7, süt yemi yüzde 0,6 zamlandı. Son bir yıllık dönemde ise besi yemi fiyatı yüzde 34,5, süt yemi fiyatı yüzde 31,8 arttı.
Diğer üretim girdilerinde de yıllık artışlar dikkat çekti. Elektrik fiyatları yüzde 25,1, tarım ilaçları yüzde 27,8 yükseldi.
Mazot fiyatında ise ağustosta aylık bazda yüzde 7 artış görülürken, son bir yıldaki artış yüzde 57,9’a ulaştı.