Ev kadınlarına sosyal güvence geliyor.
TBMM’ye sunulan 40 maddelik kanun teklifi, sosyal güvencesi bulunmayan ev kadınları ile ev hizmetlerinde çalışanlara yönelik kapsamlı düzenlemeler içeriyor. Teklifin yasalaşması halinde ev işleri, çocuk, hasta ve yaşlı bakımı gibi karşılıksız emeklerin sosyal güvenlik sistemi içerisinde değerlendirilmesi hedefleniyor.
Düzenlemede emeklilik, sağlık hizmetleri, geçmiş dönemler için borçlanma, bakım desteği ve ev hizmetlerinde çalışanların işçilik hakları gibi birçok başlık yer alıyor.
EVDEKİ EMEK SİGORTALILIK KAPSAMINA GİRECEK
Teklifin 5’inci maddesinde, ev içerisinde gerçekleştirilen karşılıksız bakım ve temizlik faaliyetlerinin sigortalılık süresi kapsamında değerlendirilmesi öngörülüyor.
Bu düzenlemeyle çalışma hayatının dışında kalan ve ev işleriyle ilgilenen kişilerin bu sürelerinin emeklilik hesabında dikkate alınmasının önü açılmak isteniyor.
EV KADINLARININ PRİMLERİNİ HAZİNE ÖDEYECEK
Teklifte ev kadınlarının sosyal güvenlik primlerine ilişkin de dikkat çeken düzenlemeler bulunuyor.
17, 35 ve 36’ncı maddelerde yer alan hükümlere göre ev emekçilerinin Bağ-Kur (4/b) kapsamında sigortalı sayılması, emeklilik ve sağlık primlerinin ise Hazine tarafından karşılanması planlanıyor.
İsteyen kişilerin ek prim ödeyerek gelecekte bağlanacak emekli aylığını artırabilmesine yönelik bir sistem kurulması da öngörülüyor.
GEÇMİŞ DÖNEMLER İÇİN BORÇLANMA İMKANI
Düzenleme, yalnızca kanunun yürürlüğe girmesinden sonraki dönemi kapsamıyor. Teklifin 18’inci maddesiyle geçmiş yıllarda sigortasız olarak ev işleriyle geçirilen sürelerin borçlanılarak emeklilik hesabına dahil edilebilmesi amaçlanıyor.
Teklifin yasalaşması halinde, uzun yıllar ev işleriyle ilgilenen ancak bu dönemlerde adına sigorta primi yatırılmayan kişiler için emeklilik açısından yeni bir imkan oluşabilecek.
EV KADINLARI VE AİLELERİ SAĞLIK HİZMETLERİNDEN PRİMSİZ YARARLANABİLECEK
Teklifte sağlık güvencesine ilişkin de düzenleme yer alıyor. 19’uncu madde kapsamında ev emekçilerinin ve ailelerinin genel sağlık sigortasından prim ödemeden yararlanabilmesi öngörülüyor.
MALULLÜK VE YAŞLILIK AYLIĞI DÜZENLEMESİ
Çalışamayacak duruma gelen ev emekçilerine yönelik aylık bağlanması da teklif kapsamında bulunuyor.
Düzenlemeye göre iş göremez hale gelenlere yüzde 70, başkasının bakımına ihtiyaç duyanlara ise yüzde 80 oranında aylık bağlanması öngörülüyor.
Kadınlarda 55, erkeklerde 60 yaşından sonra çalışılan her yıl için aylık bağlama oranının artırılması ve bu oranın yüzde 90’a kadar çıkarılabilmesi de teklif edilen düzenlemeler arasında yer alıyor.
BAKIM VERENLERE YILDA 30 GÜN İZİN
Teklifte sürekli bakım sorumluluğu üstlenen kişilere yönelik destekler de bulunuyor.
Bakım verenlere kamu tarafından geçici bakım desteği sağlanması ve yılda en az 30 gün ücretsiz geçici bakım ile izin hakkı verilmesi öngörülüyor.
Evde hasta veya yaşlı bakımı yapan kişilere ücretsiz psikolojik destek, bakım eğitimi ve hukuki danışmanlık sunulması da düzenlemede yer alıyor.
BELEDİYELERE KREŞ VE BAKIMEVİ SORUMLULUĞU
Teklifin 33 ve 34’üncü maddelerinde belediyeleri ilgilendiren düzenlemeler de bulunuyor.
Büyükşehir ve ilçe belediyelerine kreş, yaşlı bakımevi ve mola evi açma yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor. Böylece bakım sorumluluğunun yalnızca aile bireylerinin üzerinde kalmaması ve kamu hizmetleriyle desteklenmesi amaçlanıyor.
EV HİZMETLERİNDE ÇALIŞANLAR İŞ KANUNU KAPSAMINA GİRECEK
Düzenlemenin bir diğer önemli bölümünü ücret karşılığında ev hizmetlerinde çalışanlar oluşturuyor.
İş Kanunu’nda ev hizmetlerinde çalışanları kapsam dışında tutan hükmün kaldırılması ve bu kişilerin İş Kanunu güvencesine alınması teklif ediliyor.
Yasanın kabul edilmesi halinde evlerde temizlik ve bakım işlerinde çalışanların kıdem tazminatı ve izin gibi işçilik haklarından yararlanabilmesinin önü açılacak.
30 GÜNDEN UZUN ÇALIŞMALARDA YAZILI SÖZLEŞME
Teklife göre 30 günden uzun süren ev hizmetlerinde yazılı iş sözleşmesi yapılması zorunlu hale getirilecek.
Ayrıca ev işçilerinin mobbing, şiddet ve tacize karşı korunmasına yönelik düzenlemeler getirilmesi, çalışma sırasında karşılaşabilecekleri risklere karşı gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınması öngörülüyor.
