Demiryolu ile ihracatta yeni bir yön belirleniyor
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Pasifik Eurasia Demiryolu Tren İşletmeciliği İstanbul-Budapeşte İhracat Treni Uğurlama Töreni’ne katıldı. Bakan Uraloğlu, demiryollarını serbestleştirme sürecinin zorlu aşamalardan geçtiğini belirterek, “AK Parti Hükümetlerinin iktidara gelmesiyle başlayan serbestleşme çalışmaları ilk olarak 1 Mayıs 2013 tarihinde yayımlanan 6461 Sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkındaki Kanun ile yasal bir zemin buldu. Böylece TCDD Genel Müdürlüğü demiryolu altyapı işletmecisi, TCDD Taşımacılık A.Ş. ise demiryolu tren işletmecisi kuruluş olarak tanımlandı. Hiçbir eksikliğe ve olumsuzluğa mahal vermemek adına yapılan çalışmalar sonucunda TCDD Taşımacılık AŞ, 14 Haziran 2016 tarihinde tescil edildi ve 1 Ocak 2017 tarihinde fiilen faaliyetlerine başladı.” dedi.
Bakan Uraloğlu, serbestleşme sürecinin ardından demiryolu taşımacılığında Türkiye’nin ilk özel sektör şirketlerini görmeye başladıklarını ifade ederek “Pasifik Eurasia, ülkemizin 3. ve ilk uluslararası yük taşımacılığı yapan demiryolu tren işletmecisi sertifikası alarak sektörün gelişimi için önemli bir mihenk taşı oldu. İstanbul- Budapeşte parkurunda faaliyet gösterecek ihracat treni; Türkiye parkurunda 278 kilometre, Bulgaristan parkurunda 406 kilometre, Romanya parkurunda 634 kilometre, Macaristan parkurunda da 231 kilometre olmak üzere toplam bin 549 kilometre yol kat edecek. Bu seyahatini ise 4 günde tamamlayacak. Tren hattında faaliyetlerine başlayan Pasifik Eurasia bundan sonra; aylık 60, yıllık 600 trenle, 22 bin adet tıra eşdeğer 600 milyon avro değerinde 750 bin ton ihracat yükü taşımayı planlıyor.” ifadelerini kullandı.
AK Parti hükümetleri öncesinde yarım yüzyıl boyunca demiryolu sektörünün unutulduğunu söyleyen Uraloğlu, “1951-2004 yılları arasında toplam 945 kilometre demiryolu yapılmış. Bu sektörün serbestleşmeye açılabilmesi için öncelikle birçok önlemin alınması, hukuki engelin aşılması ve güçlü bir demiryolu altyapısının tahsisi gerekiyordu. Bu noktada Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde demiryollarını devlet politikası olarak ele aldık ve öncelikli sektör olarak belirledik. 2003 yılında yaklaşık 11 bin kilometre olan demiryolu uzunluğumuza; 2 bin 250 kilometresi YHT ve hızlı tren hattı olmak üzere yaklaşık 3 bin kilometre ekledik. 13 bin 919 kilometreye yükselttik.” açıklamasında bulundu.
Bakan Uraloğlu, Asya ile Avrupa kıtaları arasında en kısa, en güvenli, en ekonomik ve iklimi en elverişli demiryolu koridoru olarak değerlendirilen İpek Demiryolu projesinin hayata geçmesine verdikleri önemi vurguladı. Uraloğlu, “Bakın, yüzyıllar önce ipekböceklerinden elde edilen ipek iplikleri, Çin’den Avrupa’ya uzanan İpek Yolu’nun en değerli yüküydü. Şimdi ise, bu tarihi yolda ipek yerine konteynerler taşınıyor. Bu konteynerlerin içinde ise sadece tüketim malları değil, yeni bir dünya düzeninin inşası için gerekli olan ham maddeler, hatta yeni umutlar bulunuyor. Bu kadim ticaret yoluna yeni bir soluk getiren, çelik atların yolu demiryolları, Çin ile Avrupa arasındaki Yeni İpek Yolu ve biz buna bugün İpek Demiryolu diyoruz.” ifadelerini kullandı.
2023 yılında Çin-Avrupa arasında gerçekleşen 9 bin 340 tren seferi ve Avrupa – Çin arasında gerçekleşen 8 bin 180 tren seferi ile 1.9 milyon TEU yük taşındığını söyleyen Uraloğlu, “Bu sayı her geçen yıl artmaya devam ediyor ve bu noktada Asya ve Avrupa arasında köprü görevi gören ülkemizin coğrafi konumunun sağladığı fırsatların ekonomik ve ticari avantajlara dönüşebilmesi için demiryollarında yeni bir çağ başlattık.” diye konuştu. Demiryolu taşımacılığından daha çok pay alabilmek için 30 Ekim 2017’de faaliyete başlayan Bakü – Tiflis – Kars Demiryolu Hattı’nın demiryolu taşımacılığına yeni bir yön verdiğini kaydeden Bakan Uraloğlu, “Çin-Türkiye arasında yaklaşık 8 bin 693 kilometrelik mesafe dikkate alındığında bu hat üzerinden konteynerler Çin’den Türkiye’ye 12 günde, Marmaray Tüp Geçiti’ni de kullanarak Çin’den Avrupa’ya ise 18 günde ulaşıyor. Çin-Türkiye-Avrupa arasında ilk tren 2019 yılı Ekim ayında Çin’den yola çıkıp, Çekya’nın Prag şehrine 18 günde ulaşmıştır.” şeklinde konuştu.
Bakan Uraloğlu, transit tren sonrasında Türkiye-Çin arasında blok tren konteyner taşımalarının Türkiye’nin farklı noktalarından devam ettiğini kaydederek “BTK Demiryolu Hattı kullanılarak açılışından bugüne kadar toplam 67 bin 281 TEU ve konvansiyonel taşımalar da dahil olmak üzere toplam 1 milyon 502 bin tonun üstünde yük taşınmıştır. Bu miktarların önümüzdeki süreçte daha da artacağına inanıyoruz.” şeklinde konuştu. Orta Koridor ve BTK Hattı üzerinden Çin-Türkiye-Avrupa arasında düzenli seferleri devam eden blok konteyner trenlerinde hedeflerinin orta vadede yıllık 200 blok tren, uzun vadede ise yıllık bin 500 blok tren işletmek olduğunu kaydeden Uraloğlu, “Çin-Türkiye arasındaki toplam taşıma süresini 12 günden 10 güne düşürmektir.” dedi.
Bakan Uraloğlu, Kalkınma Yolu Projesi’nin en önemli güzergâhlarından birisi olan Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nden geçecek demiryolu projesine uluslararası kredi kuruluşlarından yoğun ilgi olduğunu ifade ederek “Özellikle Dünya Bankası’nın yakın bir ilgisi var. İnşallah 2025 yılının ilk aylarında bu projenin yapım sürecine başlanması hususunda somut adımlar atacağımıza inanıyorum.” ifadelerini kullandı. Türkiye’nin demiryolu ağını 2028’de 17 bin 287 kilometreye, 2053’te ise 28 bin 590 kilometreye çıkarmayı hedeflediklerini belirten Uraloğlu, “Ayrıca ulaştırma ve lojistik ana planımız doğrultusunda karayolu yolcu ve yük taşımacılığı payını yüzde 72’den yüzde 57’ye düşürürken, demiryolu yük taşımacılığı payını yüzde 5’ten yüzde 22’ye çıkarmayı planlıyoruz. Demiryollarıyla yıllık ortalama 32 milyon ton olan yük taşımacılığını 448 milyon tona yükseltmeyi hedefliyoruz.” diye konuştu.
Özel sektör şirketlerinin de artık demiryolu tren işletmecesi olarak faaliyet göstermeye başlamalarını memnuniyetle karşıladıklarını söyleyen Bakan Uraloğlu sözlerine şu şekilde devam etti:
“Bakanlık ve ilgili genel müdürlükler olarak da adil rekabet koşulları ve sağlıklı işleyen bir yapıda demiryolu pazarının oluşması için çalışıyoruz. Ancak bu noktada artık her şeyi devletten beklemeyeceğiz. Bundan sonra demiryolları sektörünün büyütülmesinde özel demiryolu tren işletmecileri de sorumluluk alacak. Hep birlikte sektörümüzü daha güçlü bir yapıya kavuşturacağız. Pasifik Eurasia’nın ilk İstanbul-Budepeşte seferinin daha nice seferler için bir başlangıç olmasını diliyorum.
