Bakan Kurum, kira zammı sınırının yüzde 25’e çıkarılıp çıkarılmayacağını duyurdu.
Konutlardaki kira artışını yüzde 25 ile sınırlayan ve 1 Temmuz’da sona erecek olan düzenlemenin uzatılacağını açıklayan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, kiracıları ve ev sahiplerini rahatlatmıştır.
Bu durumun, talep doğrultusunda arz artırıldığı zaman dengeleneceğini ifade eden Kurum, TOKİ’nin buradaki rolüne dikkati çekti:
“Deprem riskini bertaraf etmek için ve vatandaşın konut sahibi olması için sosyal konut üretiyoruz. Bir taraftan da aslında piyasayı dengeliyoruz. 250 bin sosyal konutla da ilk evini alacaklara kredi imkanı tanıyoruz. Bunların hepsinin arzı artırmaya yönelik çalışmalar.”
Konut kira artışını sınırlayan düzenlemenin 2023’ün 7’nci ayına kadar geçerli olduğunu hatırlatan Kurum, 7’nci aydan sonra bunu uzatacaklarını, piyasa şartlarının üzerinde bir ortalama söz konusuysa vatandaşları koruyacaklarını söyledi.
TBMM Genel Kurulunda konut kira artışlarının bir önceki kira yılına ait bedelin yüzde 25’ini geçmemesine ilişkin düzenleme 2022 Haziran ayında kabul edilmişti.
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı şu ifadeleri kullandı: “Kira artış sınırına uyanlar da oldu. Ama bu sefer mal sahibi ve kiracılar arasında anlaşmazlıklar yoğun şekilde arttı.
Bu nedenle çok sayıda dava açıldı. 5 yılı dolduranlar için kira tespit davaları, 10 yılı dolduranlar için tahliye davaları arttı.
Kira kontratlarında başta alınan tahliye taahhütnamesi, doğrudan tahliye davaları ile birlikte yargıda yoğunluk oluştu. Arabuluculuk sistemi de bu problemi gidermek adına uygulamaya alınacak.
Kira sözleşmelerinde 1 Temmuz itibarıyla eski düzene dönülmesi mal sahibi ve kiracı uyuşmazlıklarını azaltacaktır. Şimdiden temmuz ayında asgari ücrete yapılacak zamla ilgili çeşitli vaatleri duyuyoruz. Bu tür asgari ücrete ve benzerine yapılan zamlarla kıyaslandığında kiralar düşük kaldı.
Kira artışları bu tür sıkıntılarla karşılaşırsa mal sahibi taşınmazı kiraya vermek amacıyla gayrimenkulü elinde tutmayacak. Kiralık daire bulunması zorlaşacak.
Piyasada TÜFE’nin 12 aylık ortalaması son verilere göre yüzde 70 seviyelerinde gerçekleşti.
Bu yüzde 70 şu anda zam olarak yapılsa bile mevcut kiralardan düşük kalacaktır.
Örneğin Türkiye genelinde konut kiralarında artış oranı yüzde 100’ün üzerinde. İstanbul’da yüzde 130 seviyesinde. Kiralar son 1 yılda yüzde 130 seviyesinde arttı.
Bu nedenle taraflar arasında uzlaşma sağlanabilir görüşümüz var. Enflasyonun bir nebze de olsa rahatlaması piyasaların oturmasına fayda sağlayacaktır.
Kiracılı taşınmazlar her zaman için satışta daha sorunlu taşınmaz türlerini oluşturuyor. Çünkü bu taşınmaz türleri sadece kiracının tahliyesi ile ilgili süreçte değil ilk etapta bu taşınmazı gösterirken sıkıntı ile başlıyor. Kiracı taşınmazın satılması durumunda ihtiyaç nedeniyle tahliye durumunu kendisi açısından kullanabileceği için mümkün olduğunca taşınmazı göstermekten, bilgi vermekten çekiniyor.
Bu yeri alıp aslında oturmak isteyen ve taşınmazla tasarruf etmek isteyenler tedirginlik yaşıyor. İhtiyaç nedeni ile gayrimenkul alan kişiler bu gayrimenkule taşınmak istiyorlar. Türkiye özellikle son dönemde kiralarla ilgili davalar arttığı için yargı süreleri uzadı.
Kiracılar günün sonunda çıkış işlemini hızlı gerçekleştirmek istemiyor. Mal sahiplerinden para isteyenler, taşınma yardımı ve ek kira yardımı isteyenler, satış bedellerinden hizmet bedeli isteyenlerle karşılaşılabiliyor.
Yeri alıp o dairede oturmak isteyenler en çok da bu taşınmaz türlerinde boş daireleri tercih ediyor diyebiliriz.
Özellikle deprem öncesi yapılmış konutların yoğun bir şekilde satışa çıktığını ama müşteriler tarafından yeterli bir talep görmediğini, kiralık fiyatları açısından baktığımızda 99 depremi öncesindeki binalarda kira fiyatlarının artık düşüş göstermeye başladığını, yeni daire fiyatlarında artışların hala gerek kiralıkta gerek satılıkta yükseldiğini, temel anlamda gayrimenkul sektöründe şu anda mevcut durumda finansman problemi olduğunu, tüketicilerin krediye ulaşmakta zorluk çektikleri ve önümüzdeki dönemde de konut tarafındaki faizlerin bu çerçevede artacağını, konut alamayan tüketicilerin paralarını koruyabilmek amacıyla başka yatırım araçlarına yöneldiğini, hatta gayrimenkul yerine araba almaya çalışan veya arsa almaya çalışan yatırımcıların olduğunu görüyoruz.
İstanbul’da 1.5 milyon konut stoku yapılacak. Bu ay 10 bin konutun temel atma töreni var. Bizim özellikle 2023-24 gibi yıllarımızda inşaat ekonomisi önemli yer tutacak
Çimentodan kirece, çalışan sayısına kadar birçok yapı grubunda önemli düzenlemeleri bekliyoruz.”
