Araç kiralama sektöründe yetki belgesi dönemi başlıyor.
Ticaret Bakanlığı, ülke ekonomisi açısından stratejik öneme sahip motorlu kara taşıtı kiralama sektöründe hizmet kalitesini artırmak, kayıt dışılığı önlemek ve tüketici mağduriyetlerini gidermek amacıyla kapsamlı bir düzenleme hazırladı. “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı” kamuoyu ve sektör paydaşlarının görüşüne sunuldu.
Taslak düzenleme, özellikle bireysel tüketicilere yönelik kiralama faaliyetlerini kapsarken, işletmelere yapılan uzun süreli kiralamalar kapsam dışında tutulacak. Kiralanan araçlar için belirli standartlar ve kurallar getirilecek.
Yetki Belgesi Zorunluluğu Geliyor
Yeni düzenlemeyle birlikte ticari amaçla araç kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak. Yetki belgesi alabilmek için işletmelerin:
-
Meslek odasına kayıtlı olması,
-
Vergi mükellefi olması,
-
İş yerinin yalnızca araç kiralama faaliyeti için kullanılması
şartları aranacak.
Ayrıca kiralama sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” belgesine sahip olması gerekecek.
Bakanlık tarafından sektörün denetim ve takibini sağlamak amacıyla “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve tüm belgelendirme işlemleri bu sistem üzerinden yürütülecek.
Araçlara Standart Sınırlar Getiriliyor
Tüketici güvenliğini artırmak ve hizmet kalitesini yükseltmek amacıyla kiralanacak araçlara yönelik niteliksel sınırlamalar da uygulanacak:
-
100 bin kilometrenin üzerindeki veya 5 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek.
-
Klasik araçlar bu kapsamın dışında tutulacak.
-
İşletmelerin en az 10 araca sahip olması, bunların en az 5’inin işletmenin kendi mülkiyetinde bulunması şart koşulacak.
-
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren firmaların filolarında, biri Türkiye’de üretilmiş olmak şartıyla en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurması zorunlu olacak.
Bu düzenlemeyle çevre dostu ulaşımın teşvik edilmesi ve yerli üretimin desteklenmesi amaçlanıyor.
Depozito ve İade Sürecinde Yeni Kurallar
Taslak yönetmelik, depozito uygulamalarında da önemli yenilikler getiriyor:
-
1–6 günlük kiralamalarda depozito en fazla 3 günlük kira bedeli,
-
7–30 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli ile sınırlı olacak.
Araç iade edildikten sonra depozitonun en geç 7 gün içinde tüketiciye geri ödenmesi zorunlu hale gelecek.
Ayrıca:
-
Ön ödemeli rezervasyonlarda, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar ücretsiz iptal hakkı tanınacak.
-
Normal aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ek ücret talep edilemeyecek, depozitodan kesinti yapılamayacak.
-
Kış lastiği gerektiren dönemlerde, kiracının talebi halinde işletme tarafından lastik temini zorunlu olacak.
-
Periyodik bakımları yapılmamış araçların kiralanması yasaklanacak.
-
Kasko ve sigorta teminatları kiralama bedeline dahil edilecek; ek ücret talep edilemeyecek.
Değer Kaybı ve Ek Hizmetlerde Koruma
Mahkeme kararı olmadan kiracılardan “değer kaybı” adı altında herhangi bir ücret talep edilemeyecek. Böylece keyfi uygulamaların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Kiracının talep etmesi halinde bebek koltuğu, navigasyon cihazı ve HGS gibi hizmetlerin işletme tarafından bedelsiz olarak sağlanması zorunlu hale getirilecek.
Çevrim İçi Platformlara Denetim Yükümlülüğü
İlan siteleri ve dijital platformlar, araç kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin bu platformlarda ilan vermesine izin verilmeyecek.
2027’ye Kadar Geçiş Süresi
Sektörün yeni kurallara uyum sağlaması amacıyla mevcut işletmelere 1 Ocak 2027 tarihine kadar yetki belgesi alma süresi tanınacak. Bu tarihten sonra belgesiz faaliyet gösteren işletmelere yaptırım uygulanacak.
Yeni düzenlemeyle birlikte araç kiralama sektöründe daha şeffaf, güvenli ve standartları yüksek bir yapının oluşturulması hedefleniyor.