Umman’da ABD-İran temasları resmen başladı.
İran ile ABD arasındaki nükleer müzakereler, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları sonrasında kesintiye uğramasının ardından Umman’ın başkenti Maskat’ta yeniden başladı.
Görüşmeler, Tahran ile Washington arasında gerilimin yeniden yükseldiği ve ABD’nin İran’a karşı bölgedeki askeri varlığını artırdığı bir dönemde gerçekleştiriliyor. Diplomatik temaslar, Umman’ın arabuluculuğunda yürütülürken taraflar, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin ev sahipliğinde bir araya geldi.
Müzakerelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlık ediyor. ABD tarafını ise Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil ediyor.
İran heyetinde ayrıca Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamid Kanberi ve Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de yer alıyor. ABD delegasyonunda ise Steve Witkoff’un yanı sıra Donald Trump’ın damadı ve danışmanı Jared Kushner bulunuyor.
Haziran 2025’ten Sonra İlk Temas
Bu görüşmeler, Haziran 2025’te İran ile İsrail arasında yaşanan ve 12 gün süren çatışmaların ardından tarafların ilk doğrudan teması olma özelliği taşıyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, 2 Şubat’ta yaptığı açıklamada, İran’ın diplomasiye açık olduğunu vurgulayarak, “Diplomasi baskı, yıldırma ve güç kullanımıyla bağdaşmaz. Sonuçlarının yakında ortaya çıkmasını umuyoruz” ifadelerini kullanmıştı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da Trump yönetiminden gelen müzakere tekliflerinin değerlendirildiğini belirterek, görüşmelerin başlaması için Dışişleri Bakanı Arakçi’ye talimat verdiğini açıklamıştı.
Zorlu Gündem Maddeleri Masada
Yeniden başlayan müzakerelerde, uranyum zenginleştirme faaliyetleri ve İran’daki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması gibi konular, taraflar arasındaki temel anlaşmazlık başlıkları olmaya devam ediyor.
İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde tutma karşılığında uluslararası yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. Buna karşılık ABD, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve mevcut yüksek düzeyli uranyum stoklarının ülke dışına çıkarılmasını istiyor.
Washington yönetimi ayrıca İran’ın balistik füze programını ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteği de müzakere gündemine taşımayı hedefliyor. Ancak Tahran yönetimi, nükleer program dışındaki konuların müzakere masasına getirilmesine karşı çıkıyor ve bu alanların görüşme kapsamı dışında tutulması gerektiğini savunuyor.
Diplomaside Kritik Süreç
Uzmanlar, Umman’daki görüşmelerin, iki ülke arasındaki ilişkilerin geleceği açısından kritik bir dönüm noktası olabileceğine dikkat çekiyor. Bölge ülkelerinin ve uluslararası aktörlerin de yakından takip ettiği süreçte, tarafların ortak bir zeminde uzlaşma sağlayıp sağlayamayacağı merak konusu.
Yeniden başlayan diplomatik temasların, Orta Doğu’daki gerilimi azaltması ve nükleer anlaşma sürecine yeni bir ivme kazandırması bekleniyor.
