Trump Azerbaycan ve Ermenistan’ı barıştırdı.
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da düzenlenen “barış zirvesinde” Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ı ağırladı. Liderler, Azerbaycan ile Ermenistan arasında kalıcı barışın tesisine yönelik yol haritasına dair ortak deklarasyona imza attı.
Ortak deklarasyonda, “Biz ve ABD Başkanı Donald Trump, ‘Azerbaycan Cumhuriyeti ile Ermenistan Cumhuriyeti arasında Barış ve Devletler Arası İlişkilerin Tesis Edilmesine Dair Anlaşma’nın üzerinde uzlaşılan metninin, tarafların dışişleri bakanları tarafından paraflanmasına tanıklık ettik” ifadeleri yer aldı.
Trump, imzalarla ilgili yaptığı açıklamada, “Azerbaycan ve Ermenistan çatışmaları sonsuza dek durduracak, ticaret, seyahat ve diplomatik ilişkileri başlatacak ve birbirlerinin egemenlik ile toprak bütünlüğüne saygı duyma taahhüdünde bulunuyor” dedi. İki liderin “harika bir ilişkiye sahip olacağını” söyleyen Trump, olası anlaşmazlıklarda kendisini arayacaklarını ve ABD olarak “durumu çözeceklerini” belirtti.
Aliyev, “30 yılı aşkın süredir savaşta olan iki ülke arasında atılan bu imzayı tarihi olarak tanımlıyor ve ‘Bugün Kafkaslar’da barış tesis ediyoruz’ dedi. Paşinyan ise “Barış anlaşmasının paraflanması, ülkelerimiz arasındaki onlarca yıllık çatışmayı sonlandırma ve yeni bir dönem başlatma imkânı verecek” ifadelerini kullandı.
Azerbaycan ve Ermenistan arasında Dağlık Karabağ nedeniyle 1990’lı yıllarda ve 2020’de olmak üzere iki kez savaş yaşandı. 2020’de 44 gün süren savaşın ardından Azerbaycan, bölgenin geniş kesimlerini kontrolü altına aldı. Eylül 2023’te gerçekleştirilen operasyonla Dağlık Karabağ tamamen Azerbaycan yönetimine geçti.
İmzalanan anlaşma, Azerbaycan’ı Ermenistan üzerinden Nahçıvan’a bağlayacak stratejik Zengezur Koridoru’nun kurulmasını da kapsıyor. Nahçıvan’ın Azerbaycan ile doğrudan kara bağlantısı bulunmuyor. Trump, koridorun geliştirilmesine ilişkin hakların 99 yıllığına ABD’ye devredildiğini ve bu bölgenin “Trump Uluslararası Barış ve Refah Yolu” olarak adlandırıldığını açıkladı.
Bölgedeki arabuluculuk görevini uzun süredir sürdüren ancak işlevini yitiren AGİT Minsk Grubu’nun resmen dağıtılması da anlaşmada yer aldı. Taraflar, Minsk sürecinin sona erdirilmesi için gerekli mektubun AGİT’e gönderilmesine dair mutabakata vardı.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı ise yapılan açıklamada, anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını belirtti. Açıklamada, “Azerbaycan ve Ermenistan arasında kalıcı barışın tesisine yönelik sağlanan ilerleme, bölgesel barış ve istikrar açısından son derece önemli” denildi. Türkiye, sürece sağlanan katkıları takdir ettiğini ve Güney Kafkasya’nın huzur ve refaha kavuşması için çabaların desteklenmeye devam edeceğini vurguladı.
Nobel Barış Ödülü Adaylığı
Aliyev ve Paşinyan, Trump’ı Nobel Barış Ödülü’ne aday göstermek konusunda da anlaştı. Aliyev, “Nobel Barış Ödülü’nü Başkan Trump değilse kim hak ediyor?” dedi. Paşinyan ise Trump’ın arabuluculuğu olmadan bu anlaşmanın mümkün olmayacağını belirtti ve ABD Başkanı’nın Nobel’i hak ettiğini söyledi.
