Tahran’da zehirli bulut alarmı…
İsrail’in 8 Mart gecesi, yaklaşık 10 milyon nüfuslu Tahran’daki petrol depolarını hedef alan saldırısı şehirde ciddi çevresel ve sağlık sorunlarına yol açtı. Kuzeybatıdaki Şahran deposu, kuzeydoğudaki Akdasiye petrol deposu, güneydeki Tahran rafinerisi ve batıdaki Şehid Dolati tesisi saldırılarda vuruldu.
Saldırının ardından Tahran, gece boyu süren yangınlarla siyah bulutlar ve kül yağmuru ile kaplandı. Evler ve araçlar siyaha boyandı; petrol parçacıkları ve kükürtdioksit kentin havasını sardı. Saatler sonra başlayan yağmur, şehre petrol yüklü zehir yağması ile sonuçlandı. İranlı yetkililer halkı, “maske takmadan dışarıya çıkmayın” uyarısıyla bilgilendirdi.
Sağlık Etkileri
The Guardian’ın haberine göre, bombardımandan günler sonra bile petrol depolarının yanmaya devam etmesi nedeniyle milyonlarca Tahranlı sağlık endişesi yaşıyor. Kent sakinleri göz ve cilt tahrişi, baş ağrısı ve nefes darlığı gibi belirtilerle mücadele ediyor.
Uzmanlar, bu belirtilerin uzun vadede kalp-damar hastalıkları, bilişsel bozukluklar, DNA hasarı ve kanser riskine işaret edebileceğini vurguluyor. University College London kimya profesörü Andrea Sella, “İçme suyu kaynaklarının kirlenmesi muhtemel. Bu yangınların dumanı son derece zararlı, gelecekte solunum yolu başta olmak üzere kalıcı sağlık sorunları ortaya çıkabilir” dedi.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ise, petrol yangınlarının yeraltı sularına sızarak tarım ürünlerini ve gıda zincirini etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Saldırının Ekonomik ve Sosyal Boyutu
İran, saldırıları “eko-kırım” olarak nitelendirdi; bu kavram, doğaya uzun vadeli ve ciddi zarar verme niyetini ifade ediyor. Uydu görüntüleri, Tahran rafinerisi ve Şahran deposunun saldırıdan günler sonra bile yanmaya devam ettiğini gösteriyor.
Başlangıçta bazı rejim karşıtı İranlılar, ABD ve İsrail’in askeri müdahalesini desteklerken, sivillerin ölümü, market raflarının boşalması ve yakıt altyapısının zarar görmesi sonucunda tepkilerini çekmeye başladı.
Yetkililerden Uyarılar
İranlı doktorlar, yurttaşları asit yağmuruna karşı uyararak, dışarıda uzun süre kalmamak, kirlenen kıyafetleri giymemek ve N95 maskesi takmak gibi önlemler almaya çağırdı. Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, “Gıda, su ve havanın kirlenmesi, özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar için ciddi sonuçlar doğurabilir” uyarısında bulundu.
Tahran’da yangın ve çevresel kirlilik, sadece sağlık değil, günlük yaşamı da etkiliyor. Açık havuzlar siyaha döndü, sokaklar kaygan ve siyah bir tabakayla kaplandı.