Putin G7’ye geri dönüyor.
ABD’nin Rusya–Ukrayna Savaşı’nı sona erdirmeye yönelik hazırladığı barış planı, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’ye iletildi. Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi, “Ukrayna Devlet Başkanı, ABD tarafından gönderilen taslak planı resmen teslim aldı. ABD, bu planın diplomasi sürecini yoğunlaştırabileceğini belirtiyor.” açıklamasında bulundu.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise plan için, “Hem Rusya hem de Ukrayna açısından iyi ve kabul edilebilir bir plan olduğunu düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı.
Rusya’ya yaptırım muafiyeti ve G7 dönüşü
İngiliz Telegraph gazetesinin aktardığı bilgilere göre plan, Rusya’nın Batı yaptırımlarından tamamen kurtulmasını, G7’ye yeniden kabul edilmesini ve dondurulan varlıklarının büyük bölümünü geri almasını öngörüyor.
Son haftalarda Amerikalı ve Rus yetkililerin gizli görüşmeleriyle şekillendiği iddia edilen 28 maddelik taslak, Batı başkentlerinde “tartışmalı” bulunurken Ukrayna’nın askeri kapasitesini ciddi ölçüde sınırlıyor.
Plana göre Ukrayna ordusunun mevcudu yarıya indirilecek, ülkenin uzun menzilli füzeye sahip olması yasaklanacak ve en etkili muharip birlikleri kapatılacak.
Putin’e Kırım, Donetsk ve Luhansk’ta egemenlik tanınacak
Gazeteye göre Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, masadan Kırım üzerindeki kontrolünün uluslararası tanınmasıyla ayrılacak. Buna ek olarak Donetsk ve Luhansk bölgeleri üzerinde de tam egemenlik elde edecek.
Rusya ayrıca G7’ye geri dönecek, tüm Batı yaptırımları kaldırılacak ve ABD ile yapılacak bir Arktik enerji–keşif anlaşmasıyla ekonomik avantaj sağlayacak.
Avrupa’dan sert tepki
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, önceki gün yaptığı açıklamada plan üzerinde Trump yönetimiyle çalışabileceğini belirtti; bir Pentagon yetkilisine de stratejik iş birliğine açık olduğunu söyledi.
Fransa öncülüğündeki Avrupa hükümetleri ise ABD’nin ateşkes önerisinin “Kiev’i teslim olmaya zorladığını” savunarak sert tepki gösterdi.
Ukraynalı bir yetkili, Zelenski’nin “savaşı adil biçimde sonlandıracak bir yöntem oluşturmak amacıyla planın hükümleri üzerinde çalışmayı kabul ettiğini” ifade etti.
Zelenski’nin önümüzdeki günlerde Trump ile doğrudan görüşmesi bekleniyor.
Dondurulan varlıkların üçte ikisi geri verilecek
Plan, dünya genelinde dondurulan 300 milyar euroluk Rus varlığının yaklaşık üçte ikisinin Moskova’ya iade edilmesini öngörüyor. Kalan 100 milyar euro ise Ukrayna’nın yeniden inşası için kullanılacak; projelerden doğan kârın yarısının ABD’ye aktarılacağı belirtiliyor.
Taslak metinde, geri kalan Rus fonlarının ABD–Rusya ortak yatırım aracına devredilerek ilişkilerin güçlendirilmesi ve tarafların yeniden çatışmaya yönelmemesi için teşvik oluşturacağı belirtiliyor.
Kırım, Luhansk ve Donetsk fiilen Rus toprağı kabul edilecek
Belgede ayrıca, “Kırım, Luhansk ve Donetsk fiilen Rusya’ya ait kabul edilecektir; buna ABD de dahildir.” ifadesi yer alıyor.
Ateşkesten sonra Ukrayna’nın bu bölgeleri askeri yöntemle geri alma girişimleri tamamen yasaklanacak. Donbas bölgesi askersizleştirilirken Ukrayna birlikleri kontrol ettiği alanlardan çekilecek.
Metinde şu vurgu dikkat çekiyor:
“Toprak düzenlemeleri üzerinde mutabakata vardıktan sonra taraflar bu sınırları güç kullanarak değiştirmemeyi taahhüt eder. Bu taahhüdün ihlali halinde hiçbir güvenlik garantisi uygulanmayacaktır.”
Zaporijya Nükleer Santrali yeniden açılacak
Zaporijya Nükleer Santrali BM denetiminde yeniden faaliyete geçecek ve üretimin yarısı Ukrayna’ya, yarısı Rusya’ya verilecek.
Ukrayna’nın ordusu 600 bin personelle sınırlandırılacak ve ülkenin Moskova veya St. Petersburg’u vurabilecek menzilde füze bulundurması yasaklanacak.
Ukrayna’ya bazı güvenlik garantileri sağlanacak ancak Ukrayna topraklarına NATO askeri konuşlandırılmayacak; yabancı savaş uçakları Polonya’da konuşlanacak.
Plan, Rusya’nın Ukrayna’yı yeniden işgal etmesi durumunda “kararlı ve koordineli bir askeri karşılık” verileceğini, tüm yaptırımların derhal yeniden uygulanacağını ve anlaşma kapsamındaki kazanımların iptal edileceğini belirtiyor.
