Macaristan’da 16 yıl sonra iktidar değişti! Magyar zafere ulaştı.
Macaristan’da yapılan genel seçimlerde Peter Magyar liderliğindeki Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza), 16 yıldır iktidarda bulunan Viktor Orban’ın Fidesz partisini geride bırakarak seçimi kazandı. Sonuçların, ülkenin Avrupa Birliği ile ilişkilerini yeniden şekillendirmesi ve Washington’da da yankı uyandırması bekleniyor.
Pazar günü sandıkların kapanmasından üç saatten kısa bir süre sonra Orban, “acı verici ama tartışmasız” olarak nitelendirdiği seçim sonucunun ardından yenilgiyi kabul etti.
Sağ popülist lider Budapeşte’de destekçilerine yaptığı konuşmada, “Kazanan partiyi tebrik ettim. Macar ulusuna ve vatanımıza muhalefetten de hizmet etmeye devam edeceğiz” dedi.
16 yıldır iktidarda bulunan Başbakan Orban, seçimi büyük farkla önde götüren Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza) lideri Peter Magyar’ı telefonla arayarak zaferinden dolayı tebrik etti.
Tisza lideri Magyar,sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Başbakan Viktor Orban, az önce bizi arayarak zaferimizden dolayı tebrik etti” ifadesini kullandı.
Öte yandan Başbakan Orban da düzenlediği basın toplantısında değerlendirmelerde bulundu. Seçim sonucunun net ve acı olduğunu belirten Orban, “Seçmenler bize ülkeyi yönetme sorumluluğunu ve imkânını vermedi. Kazanan partiyi tebrik ettim” dedi.
Orban, “Muhalefette de olsak Macar ulusuna ve vatanımıza hizmet etmeye devam edeceğiz” diye konuştu.
AVRUPA’DAN PEŞ PEŞE TEBRİK
Hükümet değişikliği haberi Avrupa genelinde geniş yankı buldu. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Bu gece Avrupa’nın kalbi Macaristan’da daha güçlü atıyor. Bir ülke yeniden Avrupa yoluna dönüyor. Birlik güçleniyor” dedi.
Polonya Başbakanı Donald Tusk, Magyar’ı kutlarken Orban’a da gönderme yaptı: “Yeniden birlikteyiz! Muhteşem zafer, sevgili dostlar!” paylaşımında bulundu ve Macarca olarak “Ruslar, evinize dönün!” ifadelerini ekledi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Magyar ile telefonda görüşerek tebrik ettiğini açıklarken, Almanya Başbakanı Friedrich Merz de onunla çalışmayı “sabırsızlıkla beklediğini” söyledi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise Magyar’ın, Kiev’e silah gönderilmesine ve AB üyeliğinin hızlandırılmasına karşı Orban’ın tutumunu sürdürme sinyali vermesine rağmen, iş birliğini geliştirmeye hazır olduklarını belirtti: “Her iki ülkenin yararı, Avrupa’da barış, güvenlik ve istikrar için yapıcı ortak çalışmalar yürütmeye hazırız.”
Seçim kampanyası boyunca ülkeyi adeta karış karış dolaşan ve günde altıya kadar miting düzenleyen Magyar karşısında Orban, anketlerde sürekli geride kalıyordı.
Ulusal Seçim Ofisi’ne göre Pazar günkü seçimlerde katılım oranı yüzde 80’e yaklaşarak rekor kırdı. Bu sonuçta, Orban karşıtı mobilize olan genç seçmenlerin büyük rol oynadığı değerlendiriliyor. Bir ankete göre 30 yaş altı seçmenlerin yüzde 65’i oyunu Orban’a karşı kullanmayı planlıyordu.
Ancak analistler, değişimin hızlı olmayabileceği uyarısında bulundu. Fidesz!in 16 yıllık iktidarı boyunca devlet kurumları, medya ve yargı büyük ölçüde partiye sadık isimlerle dolduruldu.”
PETER MAGYAR KİMDİR?
Macaristan siyasetinde son dönemde öne çıkan isimlerden biri olan 45 yaşındaki hukukçu ve eski diplomat Peter Magyar, Başbakan Viktor Orban’ın 16 yıllık iktidarı döneminde Brüksel’de görev yaptı ve çeşitli devlet kurumlarının yönetim kurullarında yer aldı.
Magyar, ülkede 2024 yılının başlarında çocuk istismarı davasında hüküm giymiş bir kişiyle bağlantılı affın gündeme gelmesinin ülkede büyük yankı uyandırmasının ardından dönemin cumhurbaşkanının istifa etmesi ve Magyar’ın 2023’te ayrıldığı eski eşi ve dönemin Adalet Bakanı Judit Varga’nın da siyasetten çekilmesi üzerine kamuoyu tarafından tanındı.
Bu gelişme üzerine iktidardaki Fidesz ile ilişkisi değişen Magyar, görev yaptığı dönemlere ilişkin gözlemleri, hükümete yönelik eleştirileri ve iddialarıyla öne çıktı.
Magyar, 2024’te Tisza’nın liderliğini üstlendi ve Avrupa Parlamentosu (AP) seçimlerinde oyların yüzde 29,6’sını alarak Parlamento’da 7 sandalye kazandı.
Genel seçim kampanyası kapsamında 2025’te ülkeyi “yeniden birleştirme” hedefini açıklayan Magyar, yolsuzlukla mücadele, hukukun üstünlüğünün yeniden tesis edilmesi ve Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerin onarılması gibi başlıklara odaklandı.
Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin temkinli açıklamalar yapan ve Rusya’ya olan enerji bağımlılığının azaltılması gerektiğini ifade eden Magyar, Macaristan’ın AB ve NATO ile daha uyumlu bir çizgi izlemesi gerektiğini savunuyor.
