Hava kirliliği yaşam süresini ‘2 yıldan fazla’ kısaltabilir.
Chicago Üniversitesi Enerji Politikası Enstitüsü’nün (EPIC) raporu, hava kalitesinin düşük olduğu bölgelerde yaşamanın insan ömrünü ortalama iki yıldan daha fazla azaltabileceğini ortaya koyuyor. Araştırmada, PM (partiküler maddeler) adı verilen küçük parçacıkların neden olduğu hava kirliliğinin, kamusal sağlık için en büyük dışsal tehdit olarak sürdüğü vurgulanıyor. Araştırma, motorlu taşıtlar, endüstriyel üretim ve orman yangınlarının yol açtığı hava kirliliğinin sigara içmeye denk bir etkiye sahip olduğunu gösteriyor.
Rapordaki bilgiler, ülkelerin 2021 yılındaki ortalama PM2.5 (2,5 mikrometre çapındaki partiküler maddeler) değerine dayanıyor. Bu partiküller akciğerlere derinlemesine nüfuz edebilir ve kan dolaşımını etkileyerek diğer organlara da zarar verebilir.
Özellikle Güney Asya, hava kirliliğinin en büyük etkilerini yaşayan bölge olarak öne çıkıyor. Bu bölgelerdeki kirlilik, ortalama beklentilen yaşam süresini 5 yıldan daha fazla kısaltabiliyor. Bangladeş, Hindistan, Nepal ve Pakistan gibi ülkelerde hava kirliliğine bağlı yaşam süresi kaybı, küresel kaybın yarısından fazlasını oluşturuyor. Bölgedeki hızlı sanayileşme ve nüfus artışı, hava kalitesinin düşmesine sebep oluyor. Güney Asya’da günümüzdeki partikül kirliliği seviyeleri, 21. yüzyılın başındakilerin %50 üzerinde seyrediyor. Örneğin, Bangladeş’teki partikül kirliliği, nüfus başına düşen yaşam süresinde 6,8 yıllık bir kayba yol açıyor. Bu rakam, ABD’deki yaşam süresi kaybının 3,6 ay olduğu bilgisine karşılık geliyor.
EPIC, uydu görüntülerini analiz ederek havadaki partikül miktarını incelemekte ve bunların yaşam beklentisi üzerindeki etkilerini hesaplamaktadır. Raporda, Hindistan’ın dünya genelindeki hava kirliliği artışının %59’unu tek başına oluşturduğu belirtiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) standartlarına göre, temiz hava solumak için metreküp başına PM2.5 değerinin en fazla 5 mikrogram olması gerekmektedir. WHO, bu seviyeye indirilmesi durumunda ortalama yaşam süresinin 2,3 yıl artabileceğini hesaplamaktadır. Bu iyileşme, örneğin Pakistan’da 3,9 yıla, Nepal’de ise 4,6 yıla kadar çıkabilir. Raporda ayrıca, Çin’in 2013 ile 2021 yılları arasında hava kirliliğini %42,3 oranında azalttığı ifade edilmektedir.
Türkiye’deki duruma bakıldığında, metreküp başına düşen PM2.5 miktarının 21,8 mikrogram olduğu görülmektedir. Bu, WHO standartlarının neredeyse 4,5 katıdır. Eğer bu miktar WHO standartlarına indirilirse, Türkiye’de bir kişinin yaşam beklentisinin ortalama 1,6 yıl artacağı tahmin edilmektedir.
