Fransa’da öğrenci protestoları ülke genelinde krize dönüştü.
Eylül ayının ortasında Paris’teki bir lisede başlayan öğrenci eylemleri kısa sürede ülke genelinde geniş çaplı protestolara dönüştü. İçişleri Bakanlığı verilerine göre salı günü 250 binden fazla kişi gösterilere katılırken, organizatörler katılımın 450 bini aştığını savundu.
Görev süresi sona yaklaşan Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yönetimi açısından yeni bir sınav niteliği taşıyan protestolar karşısında Başbakan Sebastien Lecornu, ay sonuna kadar yeni önlemler alınacağını açıkladı. Öğrencilerin şikayetlerini iletebilmesi amacıyla oluşturulan platforma da kısa sürede 40 binden fazla başvuru yapıldı.
Öğrenciler okul koşullarından şikayetçi
Protestoların temel gündemlerinden biri okulların fiziksel koşulları oldu. Öğrenciler, altyapısı yetersiz, yalıtımsız ve haşere sorunlarının bulunduğu binalarda eğitim görmekten tepki gösteriyor.
Sendikaların verilerine göre ülkedeki okulların yarısından fazlasında personel sıkıntısı yaşanıyor. Öğretmen açığı nedeniyle yüzlerce saatlik dersin boş geçtiği belirtilirken, bazı sınıflarda öğrenci sayısının 30’a kadar çıkması da tepkilere neden oluyor.
Öğrenciler ve veliler, hükümet tarafından eğitime ayrılan 1,2 milyar avroluk ek bütçenin enflasyon karşısında yetersiz kaldığını savunuyor.
Öğretmen maaşları ve personel eksikliği gündemde
Nüfus artışına yeterince uyum sağlayamadığı belirtilen eğitim sisteminde öğretmen maaşlarının asgari ücret seviyesine gerilemesi, mesleğe yönelik ilgiyi de azaltan faktörler arasında gösteriliyor.
Ile-de-France bölgesi, eğitim harcamalarının düşük olduğu bölgelerden biri olarak öne çıkarken göstericiler; acil öğretmen ve sağlık personeli alımı yapılmasını ve okul binalarının bir an önce onarılmasını talep ediyor.
Öğrencilerin tepki gösterdiği konular arasında üniversiteye yerleştirme sistemi Parcoursup’un şeffaf olmadığı yönündeki eleştiriler ile 08.30-18.00 saatleri arasındaki uzun eğitim süresi de bulunuyor.
Protestolarda yüzlerce kişi yaralandı
Geçen aydan bu yana yüzlerce okulun ablukaya alındığı eylemlerde zaman zaman şiddet olayları da yaşandı. Polis müdahalelerinde göz yaşartıcı gaz ve plastik mermi kullanılması sonucu 200’den fazla kişinin yaralandığı belirtildi.
Bir gencin gözünü kaybetmesi ve 15 yaşındaki bir çocuğun elinin kopmasıyla sonuçlanan olayların ardından Uluslararası Af Örgütü, polis müdahalelerinde orantısız güç kullanıldığı yönündeki eleştirilerini dile getirdi.
Polis müdahalelerine ilişkin 18 idari soruşturma başlatılırken, İçişleri Bakanlığı kamu malına zarar verenlere karşı tavizsiz bir politika izlendiğini açıkladı. Bakanlık ayrıca pazar günü 24 okulun kundaklandığını bildirdi.
Eğitim Bakanı Edouard Geffray ise protestolar sırasında 5 binden fazla kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
Hükümet toplumsal ayaklanmadan endişeli
Eylemlere katılanların büyük bölümünü 18 yaş altındaki öğrenciler oluştururken, veliler, öğretmenler ve aktivistlerin desteğiyle hareket daha da büyüdü.
Fransız makamları, gençlerin öncülüğündeki protestoların Macron yönetimine karşı son 10 yılda biriken tepkilerle birleşerek daha geniş çaplı bir toplumsal harekete dönüşmesinden endişe ediyor.