Hindistan’da Nipah virüsü yeni bir pandemi tehlikesi mi?
Hindistan’ın Batı Bengal eyaletinde, özellikle Kalküta ve çevresinde son günlerde tespit edilen Nipah virüsü vakaları, küresel sağlık otoritelerinde alarma yol açtı. Aralarında doktor ve hemşirelerin de bulunduğu en az beş kişide doğrulanan virüs, sağlık yetkililerini harekete geçirdi. Özel bir hastanede çalışan iki hemşire, hastalığın bulaşması sonucu hayatını kaybetti; bir hemşire ise komada bulunuyor. Yaklaşık 100 kişi yüksek riskli temaslı olarak karantinaya alındı.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Nipah virüsünü “acil araştırma ve geliştirme gerektiren öncelikli patojenler” listesine ekledi. Uzmanlar, virüsün yeni bir pandemiye yol açıp açmayacağını yakından takip ediyor.
Nipah Virüsü Nedir?
Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ümit Savaşçı, Nipah virüsünü “sıradan bir salgın etkeni olarak görmemek gerektiğini, en ölümcül zoonotik virüslerden biri olduğunu” belirtiyor. Savaşçı’ya göre, enfeksiyonlarda ölüm oranı yüzde 40-70 arasında değişiyor ve virüs hem bulaşıcı hem de yıkıcı bir klinik tabloya yol açabiliyor.
Doç. Dr. Hüsrev Diktaş, Nipah virüsünün hayvanlardan insanlara bulaşan (zoonotik) bir hastalık olduğunu, özellikle Güney ve Güneydoğu Asya’da zaman zaman salgınlara neden olduğunu ve bu salgınlarda ölüm oranlarının yüzde 75’e kadar çıkabildiğini ifade etti.
Belirtiler ve Hastalığın Seyri
Erken dönemde grip benzeri belirtiler gösteren Nipah virüsü enfeksiyonu, ilerleyen aşamalarda şunlara yol açabiliyor:
-
Ensefalit (beyin iltihabı)
-
Nöbetler
-
Solunum yetmezliği
-
Koma
-
Çoklu organ yetmezliği
Prof. Dr. Savaşçı, hastalığın ölümcül olabilmesi nedeniyle erken tanının hayati önem taşıdığını, teşhisin PCR ve yüksek biyogüvenlikli laboratuvar yöntemleriyle konulduğunu vurguladı.
Bulaşma Yolları ve Korunma Önerileri
Virüsün doğal rezervuarı meyve yarasaları olsa da asıl risk, insanlar arası bulaş. Hasta kişinin vücut sıvılarıyla temas, özellikle sağlık çalışanları ve hasta yakınları için ciddi tehlike oluşturuyor.
Uzmanlar, korunmak için şu önlemleri öneriyor:
-
El ve temas hijyenine dikkat etmek
-
Yıkanmamış meyve ve içeceklerden kaçınmak
-
Enfekte kişilerle yakın temastan uzak durmak
-
Sağlık kurumlarında enfeksiyon kontrol kurallarına uymak
Türkiye İçin Durum Ne?
Prof. Dr. Savaşçı ve Doç. Dr. Diktaş’a göre, Nipah virüsü Türkiye’de henüz görülmedi ve meyve yarasaları ülkemizde bulunmuyor. Ancak uluslararası seyahatler ve küresel salgın riskleri göz önüne alındığında, erken uyarı sistemleri ve bilimsel izleme büyük önem taşıyor. Seyahat edenlerin, özellikle riskli bölgelerde açıkta satılan meyve ve meyve sularından kaçınması ve 45 gün içinde belirtiler görülürse doktora başvurması tavsiye ediliyor.