Avrupa’yı karanlığa gömen kriz…
Pazartesi günü saat 12.33’te, İspanya’da yalnızca beş saniye içinde 15 gigawatt’lık (GW) elektrik üretimi sistemden kayboldu. Bu, ülke genelinde o anda tüketilen elektriğin yaklaşık yüzde 60’ına denk geliyordu. Aynı anda Portekiz’in büyük kısmı ve Fransa’nın güneyinde de kesintiler başladı. Bu ani kayıp, elektrik şebekesinde şiddetli bir güç dalgalanmasına yol açtı ve Avrupa bağlantısının kesilmesiyle sistem çöktü. Trenler durdu, hastanelerde ameliyatlar yarıda kaldı, ATM’ler çalışmadı, cep telefonu ve internet erişimi kesildi. İspanyol gazetesi El Pais, milyonlarca kişinin kaosun ortasında kaldığını yazdı.
İspanya ve Portekiz Karanlığa Gömüldü
İber Yarımadası’nda büyük bir enerji felaketi yaşanırken, Madrid, Valensiya, Murcia ve Castilla-La Mancha gibi bölgelerde elektriğin kademeli olarak yeniden verilmeye başlandığı bildirildi. Red Eléctrica, santralleri sırayla devreye sokarak sistemi toparlamaya çalıştı. Salı sabahı itibarıyla kesintiden etkilenen bölgelerin yüzde 99’una elektrik sağlandı. Hükümet, elektrik krizi nedeniyle olağanüstü hal (OHAL) ilan etti. Madrid Özerk Yönetim Başkanı Isabel Díaz Ayuso, gerekirse ordudan destek alınabileceğini açıkladı.
Ne Oldu? Hükümet Sessizliğini Koruyor
Olayın ardından İspanyol Başbakan Pedro Sánchez, “Hiçbir ihtimali dışlamıyoruz” dedi ancak “Henüz nedeni bilmiyoruz” açıklamasıyla belirsizliği korudu. Resmî kaynaklar, kamuoyunda panik yaratacak spekülasyonlardan kaçınmak adına yorum yapmadı. El Pais’ye göre, 40 yılı aşkın süredir enerji sektöründe çalışan uzmanlar dahi böyle bir kesintiyi daha önce hiç görmedi.
İddialar: Meteorolojik Olay mı, Siber Saldırı mı?
Kesintinin ardından çeşitli teoriler gündeme geldi. İlk saatlerde Portekiz’in elektrik şebekesi REN’e dayandırılan haberlerde, olağandışı bir meteorolojik fenomenin etkili olduğu ileri sürüldü. Ancak REN kaynakları bu iddiayı yalanladı.
Öte yandan en çok dikkat çeken ihtimallerden biri siber saldırı oldu. Endülüs Başkanı Juan Manuel Moreno, siber güvenlik merkezlerinden aldığı verilere dayanarak “Bu boyutta bir kesinti, ancak bir siber saldırıyla açıklanabilir” dedi. Ancak bu iddialar henüz resmi kurumlar tarafından doğrulanmış değil. Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Teresa Ribera, “Saldırı olduğuna dair bir belirti bulunmuyor” açıklamasında bulundu.
Siber Saldırı İhtimali Araştırılıyor
İspanya Ulusal İstihbarat Merkezi’ne bağlı Kriptoloji Merkezi ile Savunma Bakanlığı’nın Siber Uzay Komutanlığı, olası bir siber saldırıyı araştırıyor. Uzmanlara göre, elektrik şebekelerinin karmaşık yapısı nedeniyle bu ölçekte bir saldırıyı koordine etmek oldukça zor. Yine de risk göz ardı edilmiyor. Ulusal Siber Güvenlik Enstitüsü (INCIBE), son yıllarda kritik altyapılara yönelik siber saldırıların ciddi oranda arttığını belirtiyor.
