Naci Görür’den Hakkari’deki deprem sonrası ilk açıklama geldi.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’ndan (AFAD) verilerine göre; saat 07.36’da merkez üssü Hakkari’nin Yüksekova ilçesi olan Richter ölçeğine göre 4.4 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Zeminden 5.74 kilometre derinlikte olan deprem, Hakkari ve çevresinde de hissedildi. İlk belirlemelere göre depremde herhangi bir olumsuzluk yaşanmadı.
Depremin ardından Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür, 6 Şubat depremlerine dikkat çekerek açıklama yaptı.
Prof. Dr. Naci Görür, “Bu sabah Hakkari, Oğul’da 4,5 deprem oldu. Deprem Bitlis-Zagros Bindirme Kuşağı üzerinde. Bu kuşak 6 Şubat depremlerinden sonra çok sıkıştı. Sevgiyle” ifadelerine yer verdi.
Öte yandan geçtiğimiz yıl 6 Şubat’ta meydana gelen depremin yıldönümünde Milliyet.com.tr açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Görür şu ifadelere yer verdi.
6 Şubat’tan hem önce hem de sonra olası bir deprem için Tunceli ve çevresine çok dikkat çekmiştiniz. O bölge ve Kuzey Anadolu Fayı için ne söylersiniz?
Kuzey Anadolu Fayı (KAF) bir devresellik gösterir. Genellikle depremleri doğudan batıya taşır. Bu döngü milattan öncesine kadar bile tespit edilmiştir. Döngüye en güzel örnek ise 1939’da Erzincan ile başlayan 1942 Niksar-Erbaa, 1943 Tosya-Ladik, 1944 Bolu-Gerede, 1957 Mudurnu, 1967 Adapazarı, 1999 Gölcük olarak geliyor. Şimdi de Marmara’yı bekliyoruz. KAF nerede bir deprem oluşturursa, o bölgenin batısı sonraki deprem için risk altındadır. 1999’un olacağı 1970’li yıllarda söylenmeye başlandı. Tıpkı 6 Şubat’ı, 1999’dan itibaren söylemeye başladığımız gibi. Adapazarı depreminden sonra Prof. Dr. Nafi Toksöz Gölcük’e dikkat çekmişti. Şimdi aynı şekilde İstanbul için bu söz konusu. Bitlis-Zagros kuşağında tehlike söz konusu. Hakkâri’ye kadarki alana dikkat etmek lazım. Adıyaman-Hakkâri bindirme kuşağı üzerinde, bu da Doğu Anadolu ile Arap platformunun sınırı. Doğu Anadolu’da büyük depremler olunca, büyük enerjiyi yanındaki bindirme kuşağına transfer etmiş olabilirler. Yanı başında büyük deprem olursa diğer faylarında deprem üretme süreci kısalmış olabilir.
6 Şubat’tan sonra hangi iller tehlike altında? Hangi bölgelere deprem uyarısında bulunursunuz?
Marmara Bölgesi’nin güneyinde ve kuzeyinde olan iller tehlike altında. Benim en fazla endişe ettiğim, Erzincan-Bingöl/Karlıova arası, orada Pülümür tehlikede. Bu bölge Yedisu Fayı dolayısıyla çok ciddi tehlikeli noktalar arasında Çünkü Yedisu Fayı’nın deprem tekerrür süresi doldu. Orada en son deprem 1784 yılında 7.4 büyüklüğündeydi. 6 Şubat’ın da etkisiyle oraya dikkat etmek lazım. Tunceli de bu bölgede. Oraları uyarıyorum.
Peki ya İstanbul? 6 Şubat’ta yaşananların merkez üssü İstanbul olsa, bugün ne konuşuyor olurduk? Prof. Dr. Celal Şengör’ün deprem sonrası senaryolarına katılıyor musunuz?
Bu bir realite, Marmara’da deprem olacak. Bugün mü yarın mı öbür gün mü bilinmez ama olacak. 16 milyonluk kent, yüzde 60 deprem dirençli değil. Belediyenin yaptığı bir çalışmaya göre 97 bin bina depremde çökecek. Onu 100 bin bina yapalım, her binaya 5 kat koyalım, 500 bin kat eder. Her katta 2 daire, 1 milyon kat, her kata 4 kişi koyalım, 4 milyon insan. 4 milyon insanın can güvenliği yok. Göçük altında kalınacaksa bu sayı yaklaşık 4 milyon olabilir. Böyle bir kentte can kaybı çok yüksek olur. Bina ve altyapı hasarları çok olur. Neresinden bakarsan bak, 11 ilin toplamından daha çok yıkım, afet, ölüm ve yok oluş daha fazla olur. İstanbul’da sokaklar çok kötü, trafik, kalabalık çok kötü. 1 sokakta 5 bina yıkılsa öndeki bina yüzünden arkadakine ulaşamazsın.
Prof. Dr. Celal Şengör ne diyorsa haklı. Marmara’da 1999’dan sonra yüzde 47. Yüzde 47 ihtimalle, 7 ve üzeri deprem olabilir. 1999’a 20 koyarsan 2029 olur. Buna artı 10 eksi 10 koyabilirsiniz. En çok darbeyi yiyecek olan yerler de tarihi yarım ada ve Silivri’ye kadar olan sahil şeridindeki 10 km genişlikteki alan. Kentsel dönüşüm bu bölgede hızlandırılmalı ve önlem alınmalı.
