Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, günümüz teknolojisine ve yoğunluğu son yıllarda katbekat artan vize başvurularına yönelik önemli bir girişimde bulundu. Schengen vizesi için bugüne dek yalnızca konsolosluklar, büyükelçilikler ve aracı kurumlardan başvuru kabul eden AB ülkeleri; yapılan yeni düzenleme sonrasında dijital Schengen başvurusu yapabilme imkanını sağladı. AB’nin ve üye ülkelerin gerekli altyapıyı oluşturmasıyla birlikte, Schengen kapsamında yer alan her ülke için online ortamda vize başvurusu yapılabilecek.
Türkiye’nin de aralarında bulunduğu AB dışı ülkelerin vatandaşları, Schengen vizesi alma zorunluluğuyla Avrupa seyahatlerini planlıyor. Bu nedenle her vatandaşın ilk ziyaret edeceği ülke üzerinden Schengen vizesi başvurusu yapması gerekmekte. Ülkelerin dış temsilcilikleri üzerinden yapılan başvuruların sayısının gün geçtikçe artması ve bu başvurular için personel sayısının yetersiz kalması, vize konusunda da dijital dönüşümün başlaması gerekliliğini ortaya çıkardı. Yakın dönemde AB içerisinde dijital cüzdan uygulamasını ve üye ülke vatandaşlarının kimlik taratma yöntemiyle geçişini hayata geçiren AB Komisyonu, dijital Schengen için de çalışmalarını hızlandırdı.
Dün yapılan AB Dışişleri Bakanları toplantısında kabul gören dijital Schengen başvurusu uygulaması, kabul görmesinden kısa bir süre sonra AB Resmi Gazetesi’nde yayımlandı. Bu gelişmeyle birlikte vatandaşların başvuru süreçlerini kısaltmayı ve yasal prosedürleri hafifletmeyi öngören AB yetkilileri, Schengen için tasarlanacak web sitesi ve akıllı telefon uygulamaları konusunda da sürecin başlatıldığını duyurdu. İspanya İçişleri Bakan Vekili Fernando Grande-Marlaska Gomez, bu tasarıyla birlikte ulusal idare sistemlerinin üzerindeki vize yükünün çok düşük seviyelere ineceğini belirtti.
Dijital Schengen başvurularıyla amaçlanan bir diğer husus ise, vizelerde yapılan sahteciliğin azaltılması olacak. Vize etiketlerinin kopyalanması ve çalınması gibi durumların yaşanmaması amacıyla tasarlanması beklenen Schengen uygulaması, Schengen bölgesinin vize güvenliğini arttırmayı da hedefleri arasında gösteriyor. Dün itibarıyla AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanan bu yasa, 20 gün içerisinde yürürlüğe girecek ve yeni yıldan itibaren dijital başvuru yapma şansına erişilecek. Tüm ülkelere ayrı ayrı başvuru yapma hakkı tanıması beklenen Schengen uygulamasının, yalnızca tek bir web sitesi üzerinde toplanması hedefleniyor.
Vize için talep edilen tüm belgelerin yüklenmesi ve vize ücretlerinin yatırılma süreci de, web sitesi üzerinden ilerleyecek. Vize sonuçlarını da web sitesinin kullanıcıya sağlayacağı takip numarası üzerinden iletmeyi hedefleyen AB Komisyonu, Schengen’e ilk kez başvuru yapanları sisteme dahil etmeyecek. Geçmişte Schengen edinmiş olanlar ise, site üzerinden üyelik oluşturarak başvurularını yapabilecek. Vizenin talep edildiği süre içerisinde birden fazla ülkeye gitmeyi planlayan vatandaşların başvuruları ise, üye ülkeler arasında yapılacak değerlendirmeyle birlikte sonuçlandırılacak. Vizeyi talep eden kişinin ülkelerde kalacağı süreler, bu değerlendirme sürecinde etkili olacak.
AB Komisyonu’nun 27 Nisan 2022’den bu yana tartıştığı dijital Schengen vizesi uygulaması, Covid döneminde yaşanan vize yavaşlamaları ve son dönemdeki mülteci akını üzerine yasalaştı. Göç akını nedeniyle güvenlik önlemlerini arttırmayı isteyen AB Komisyonu, prosedürleri dijital ortama aktararak başvuruları çok daha hızlı bir biçimde değerlendirmeyi planlıyor.
