Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası aylık fiyat değişimleri raporunu duyurdu.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Ağustos ayı fiyat gelişmeleri raporunu yayımladı. Rapor, fiyat artışlarının sektörler bazında yaygın olduğunu ve kirada belirgin bir artışın gözlemlendiğini vurguluyor.
Ağustos ayında tüketici fiyatları yüzde 9,09 oranında artarak yıllık enflasyonun 11,11 puanlık bir artışla yüzde 58,94’e yükseldi. Bu dönemde B (işlenmemiş gıda, alkol, tütün, enerji ve altın hariç TÜFE) ve C (enerji, gıda, içecek, tütün, altın hariç TÜFE) endekslerinin yıllık değişim oranları sırasıyla 9,20 ve 8,76 puanlık artışlarla yüzde 63,52 ve 64,85 olarak gerçekleşti.
Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, bu dönemde alt gruplarda tümünde fiyat artışlarının yaşandığı görülmekte. Hizmet, gıda, temel mal, enerji ve alkol-tütün-altın gruplarının katkıları bir önceki aya göre sırasıyla 3,00; 2,86; 2,60; 2,51 ve 0,14 puan arttı. Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre, B ve C endekslerinin aylık artışları önceki aydaki yüksek seviyelerini korudu.
Fiyat artışları, B endeksini oluşturan işlenmiş gıda grubunda güçlü bir şekilde artarken, hizmet ve temel mallarda yüksek seyrini sürdürdü. Hizmet fiyatları Ağustos ayında yüzde 9,19 oranında yükseldi ve grup yıllık enflasyonu yüzde 79,57 seviyesine çıktı. Bu dönemde, fiyat artışları özellikle ulaştırma hizmetlerinde daha belirgin bir şekilde görüldü. Ulaştırma hizmetlerindeki akaryakıt fiyatlarındaki sert artış nedeniyle aylık bazda yüzde 27,62 ile 2003 bazlı endeksteki en yüksek artış kaydedildi. Bu artışta, otobüs ve taksi ile şehir içi yolcu taşımacılığı ve hava yoluyla yolcu taşımacılığı gibi yönetilen-yönlendirilen kalemler etkili oldu. Lokanta-otel alt grubunda fiyatlar yüzde 7,09 oranında yükselerek yıllık enflasyon yüzde 89,31 seviyesine ulaştı.
Kira alt grubunda aylık artış bir miktar daha güçlenerek yüzde 7,90’a çıktı ve yıllık enflasyon yüzde 87,78’e yükseldi. Diğer hizmetler alt grubunda fiyatlar yüzde 7,19 oranında artış gösterdi ve kişisel ulaştırma araçlarının bakım-onarımı, sağlık hizmetleri ve eğlence-kültür hizmetleri bu artışta öne çıkan kalemlerdi.
Temel mal grubu yıllık enflasyonu 7,72 puanlık artışla yüzde 51,97’ye yükseldi. Yüksek döviz kuru geçişkenliği, temel malların tüm alt gruplarında yüksek fiyat artışlarına neden oldu. Dayanıklı mal alt grubunda fiyatlar yüzde 7,82 oranında artarken, otomobil, beyaz eşya ve mobilya gibi kalemlerde belirgin artışlar yaşandı. Diğer temel mallar alt grubunda, ilaç referans euro kurundaki güncellemeler ve vergi ayarlamalarının etkisiyle fiyatlar yüzde 9,92 oranında arttı. Giyim ve ayakkabı grubunda ise mevsimsel eğilimin aksine fiyatlar yüzde 8,25 oranında arttı ve yıllık enflasyon yüzde 29,96’ya ulaştı. Enerji fiyatları Ağustos ayında yüzde 14,23 oranında artış gösterdi ve grup yıllık enflasyonu 16,89 puanlık artışla yüzde 14,03 seviyesine çıktı. Bu artışta, akaryakıt ve tüp gaz fiyatlarının yüksek artışları belirleyici oldu. Ayrıca, şebeke suyu fiyatları da yüzde 7,43 oranında arttı. Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatları Ağustos ayında yüzde 8,48 oranında artarak yıllık enflasyonu 12,14 puan artışla yüzde 72,86’ya çıkardı.
Yıllık enflasyon işlenmemiş gıda grubunda 13,93 puan artarak yüzde 93,64’e, işlenmiş gıda grubunda ise 11,02 puan artarak yüzde 57,80’e yükseldi. Mevsimsellikten arındırılmış veriler, taze meyve ve sebzelerin fiyatlarında meyve fiyatlarının öncülüğünde belirgin artış gösterdiğini gösteriyor. İşlenmemiş gıda grubu içinde meyve ve sebze dışında yumurta ve kuruyemiş fiyatlarında da artışlar yaşandı. İşlenmiş gıda grubunda ise ekmek, tahıllar, süt ve süt ürünleri, katı-sıvı yağlar ve alkolsüz içecekler gibi kalemlerde fiyat artışları dikkat çekti. Alkollü içecekler ve tütün ürünleri grubu fiyatları yüzde 3,77 oranında arttı ve yıllık enflasyon yüzde 51,98 olarak gerçekleşti. Bu artışta, geçen ay yapılan vergi düzenlemesi kaynaklı fiyat artışlarının etkisi belirleyici oldu. Yurt içi üretici fiyatları Ağustos ayında yüzde 5,89 oranında arttı ve yıllık enflasyon 4,91 puan artarak yüzde 49,41’e yükseldi.
Ana sanayi gruplarına bakıldığında, alt grupların tamamında yıllık enflasyonun arttığı görüldü ve aylık bazda enerji üretici fiyatlarının yüzde 14,27 artışla belirgin olduğu belirtildi.
Aylık fiyat gelişmeleri sektörler bazında incelendiğinde, artışların genel bir eğilim gösterdiği ve ham petrol, doğal gaz, rafine petrol ürünleri, temel eczacılık, kömür ve linyit, mobilya, diğer madencilik-taş ocakçılığı ve elektrik-gaz imalatı sektörlerinin fiyat artışlarıyla öne çıktığı kaydedildi.
