Kiralarda arabuluculuk uygulama dönemi geliyor.
Kira tespit, tahliye, uyarlama, kontrat kaynaklı sorunlar, taşınmaz paylaşımı, kat mülkiyetinden kaynaklı uyuşmazlıklar gibi davalar için 1 Eylül itibarıyla arabuluculuk dönemi başlıyor. Ev sahibi ya da kiracılar arabulucuya gitmeden dava açamayacak. Davayı açmak isteyen tarafın başlatacağı arabuluculuk süreciyle ilgili detayları avukat Iyaz Çimen anlattı. Kiracı ve ev sahibi davaları nedeniyle mahkemelerde ortaya çıkan yoğunluğun arabuluculuk yöntemiyle azalacağına dikkat çeken Çimen, “Uzlaşıldığı zaman da tarafların uzlaşma durumuna göre bu arabuluculuk tutanağı aynı bir mahkeme kararı hükmünde oluyor” ifadelerini kullandı.
Avukat Iyaz Çimen, “Arabuluculuk alternatif çözüm yöntemlerinden bir tanesi. 2013 yılından beri ülkemizde uygulanan bir yol ve bazı davalarda davayı açmadan önce tarafların öncelikle arabuluculuk kanunu yoluna başvuru yapması gerekiyor. Burada kiracıyla ilgili olan uyuşmazlıklarda geçen sene kanunlaştığı üzere 1 Eylül’den itibaren eğer bir tahliye ya da kiranın belirlenmesiyle ilgili bir uyuşmazlık söz konusuysa bununla ilgili taraflar arabuluculuk kanunu yoluna başvuru yapacaklar. Akabinde arabuluculukta uzlaşma gerçekleşmezse dava yoluna ancak o şekilde gidebilecekler. Zorunlu olduğu için eğer ki arabuluculuk yolunda uzlaşma olmazsa daha sonra dava aşamasında kaybeden kısım kimse o taraf arabuluculuk masrafını ödemekle yükümleniyor. Eğer ki bir uzlaşma söz konusu olursa da arabuluculuk ücreti taraflar arasındaki anlaşmaya göre bir tarafın ya da karşılıklı ödeme yöntemiyle ödenebiliyor” dedi.
Çimen, “Arabuluculuk başvurusu yapıldığından sonraki 3 haftalık süreçte, arabuluculuk başvurusunun bir neticeye bağlanması yönünde süreci tamamlaması gerekiyor. Zorunlu hallerde 1 haftalık ek süre, uzatma olabiliyor. Arabuluculuğa başvuru yaptığımızdaki temel mantığımız şu. Tarafların yargılama sürecine bilfiil dahil olmasıyla birlikte hem onların içindeki adalet inancının artması hem de mahkemelerin iş yükünün azalması amaçlanmakta. Dolayısıyla arabuluculuk kanunu yoluyla yapılan başvurularda bir nebze olsun bir anlaşma sürecine gidildiğinde mahkemeye gidilmemiş olacak ve mahkemenin dava yükünün sayısı azalmış olacak” diye konuştu.
Çimen, “Artık günümüzde hemen hemen herkes, ya kiracı ya mülk sahibi olduğu için bahsettiğimiz uyuşmazlığın bir tarafı haline geldi. Bu da sulh hukuk mahkemelerinde yoğunluğun çok fazla artmasını, duruşmaların 1 yıl hatta 1.5 yıl kadar sonraya verilmesine sebep oluyor. Bundan kaynaklı da hem yargılama uzamış oluyor, adaletin tesisi gecikmiş oluyor. Dolayısıyla da taraflar haklarına ulaşmada problem yaşıyorlar. Arabuluculuk aşamasında da tarafların uzlaşabildiği oranda yargılama aşamasındaki bu yoğunluk azalacaktır. Daire Başkanlığı bu yüzdenin yüksek olduğunu söylemekle birlikte bizim taraf olduğumuz dosyalarda yüzde 10 ila 20 arasında bir uzlaşma söz konusu olabiliyor. Uzlaşıldığı zaman da tarafların uzlaşma durumuna göre bu arabuluculuk tutanağı aynı bir mahkeme kararı hükmünde oluyor ve taraflar uzlaşma şartlarına uymazlarsa bu karar doğrudan icra edilebilir nitelikte oluyor” ifadelerini kullandı.
Kiracı Erol Karaca, “Ben mahkemeye gitmek isterim. Kanunun kestiği parmak acımaz onun için ben orada halletmek isterim” dedi. Ev sahibi Behiye Üstün de, “Ben uzlaşmayı tercih ederim. Günümüz şartlarında kiralar pahalı olduğu için herkes isyanlarda. Oturduğum yerde mal sahipleri kirayı hep 15-20 milyara çıkarıyor. Kiracılar da mağdur oluyor” ifadelerini kullandı.
Ev Sahibi aynı zamanda da kiracı olduğunu söyleyen Koray Bozat, “Bu konudan toplumda herkes muzdarip. Herkes uzlaşmaya gitmek ister. Mahkeme yolu değil de pratikten halledilmesini ister. Arabuluculuk sistemi bence mantıklı ama yeter ki hem mal sahibi tarafı hem kiracı tarafı biraz fedakarlık yapmak zorunda. Ketum davranan burada kaybeder. Uzlaşmak iyi bir şey” şeklinde konuştu. Bir başka kiracı Bülent Benzer de, ev sahibiyle uzlaşmaya gitmek isteyeceğini söyledi.
Kiracı Şevval Koç da, “Ben uzlaşmayı tercih ederim. Kiracı açısından bence iyi ama öteki türlü kiraya vereni zorlayabilir. Biz de evden çıkacağız bizim de işimiz zor. Yine de mahkeme daha gergin, zaten iki tarafı da çok gerdiği için ben uzlaşmak daha mantıklı. İki taraf da güzelce anlaşıp birbirini desteklerse bence çok daha iyi olur. Mahkemeye hiç gerek yok” diye konuştu.
