Rusya’nın tahıl anlaşmasından çekilmesi BM’yi ‘derinden’ üzdü.
Rusya’nın geçen yıl Türkiye ve Birleşmiş Milletlerin (BM) arabuluculuğunda Ukrayna ile imzaladığı Tahıl Koridoru Anlaşması’ndan çekildiğini açıklamasının ardından Birleşmiş Milletler Putin yönetimine tepki gösterdi.
Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması ve Rusya ile BM arasında gıda ve gübre ihracatına ilişkin mutabakatın küresel gıda güvenliği için zorlu bir ortamda “can suyu ve umut ışığı” olduğunu belirten Guterres, “Rusya’nın bugün aldığı karar, muhtaç olan tüm kişilere bir darbe vuracaktır.” dedi.
Guterres, çözüm arayışına devam edeceklerini aktardı.
Guterres, “Bu bağlamda, Türk hükümetinin çabalarına özellikle dikkati çekmek istiyorum.” diye konuşarak, temel hedefin küresel gıda güvenliği ile gıda fiyatlarının istikrarını sağlamak olduğunu kaydetti.
Guterres, “Ancak dünyanın birçok yerinde mücadele veren ve gelişmekte olan ülkelerin bir seçeneği yok. Yüz milyonlarca insan açlıkla karşı karşıya ve tüketiciler artan hayat pahalılığıyla mücadele ediyor. Bedeli bu kişiler ödeyecek.” şeklinde konuştu.
Guterres, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e gönderdiği mektupta sunduğu önerileri detaylı bir şekilde anlatarak, BM’nin Rusya’ya sunduğu düzenleyici çerçeve ve özel sektörle yürüttüğü görüşmelerin ticaret koşullarının normalleşmesini ve kolaylaşmasını sağladığını savundu.
Rusya’nın önerilerini göz ardı etmesinin “hayal kırıklığı” yarattığını söyleyen Guterres, “Rusya’nın, Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması’nı sonlandırma kararını derin üzüntüyle karşıladım.” ifadelerini kullandı.
Guterres, Rusya’nın Karadeniz’in kuzeybatısında sağlamış olduğu seyrüsefer güvenlik garantilerini geri çekmesini de eleştirdi.
ABD’DEN DE TEPKİ
Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Sözcüsü Adam Hodge, Twitter’dan konuya ilişkin paylaşımlarda bulundu.
Rusya’nın, Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması’nı sonlandırmasının gıda güvensizliğini daha da kötüleştireceğini ve dünya çapında milyonlarca savunmasız insana zarar vereceğini kaydeden Hodge, “Girişim, Rusya’nın Ukrayna’yı acımasız ve nedensiz işgalinin sonucu olarak yükselen gıda fiyatlarının düşürülmesine yardımcı oldu.” ifadelerini kullandı.
Hodge, tahıl girişimi sayesinde sevk edilen 32 milyon metrik ton tahıl ve gıda maddesinin yarısından fazlasının, gelişmekte olan ülkelere gittiğine dikkati çekti.
Girişim kapsamındaki her sevkiyatın gıda fiyatlarının düşmesini sağlayarak fakir ülkelere katkı sağladığını vurgulayan Hodge, şöyle devam etti:
“Bu tahılın pazarlara girmesini engellemek, dünyanın dört bir yanındaki insanlara zarar verecektir. Gerçekten de Rusya’nın girişime katılımını askıya almasının bir sonucu olarak küresel buğday fiyatlarında şimdiden bir artış görüyoruz. Rusya’yı kararından derhal dönmeye çağırıyoruz.”
İNGİLTERE’DEN TEPKİ
İngiltere Dışişleri Bakanı James Cleverly, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in gıdayı “silah” olarak kullandığını belirterek, Rusya’nın Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması’nın süresini uzatmayarak anlaşmadan çekilmesini şiddetle kınadı.
Cleverly, konuya ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, “Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yasa dışı savaşı, tahıl ve diğer gıda maddelerinin Karadeniz’den serbest akışını engelleyerek dünya çapında ızdıraba neden oldu.” ifadesini kullandı.
Rusya’yı, geçen yıl Birleşmiş Milletler (BM) tarafından geliştirilen girişime yeniden katılması ve engelsiz tahıl ihracatına izin vermeye çağrısında bulunan Cleverly, şu ifadelere yer verdi:
“Girişim, başlangıcından bu yana küresel gıda fiyatlarının düşürülmesinde ve dengelenmesinde önemli rol oynayarak dünya pazarlarına 32 milyon tondan fazla gıda ürünü ulaştırdı. Rusya birkaç aydır anlaşmanın düzgün şekilde işlemesini engelledi. Bunu yaparken, Rusya kendi çıkarlarına hizmet ediyor ve sonuç olarak daha yüksek gıda fiyatları ödeyen en fakir ülkeler dahil dünyadaki herkesin ihtiyaçlarını göz ardı ediyor.”
Cleverly, Ukrayna’dan tahıl ihracatı kısıtlanırken Rusya’nın gıda ihracatının işgal öncesine göre daha yüksek seviyelerde olduğuna işaret ederek, “Yaptırımlarımızın hedefinin gıda ve gübre sektörleri değil, Rusya’nın savaş makinesi olduğu konusunda her zaman net olduk.” değerlendirmesinde bulundu.
Rusya’nın iddialarının aksine, BM ve diğer ortakların, Rus gıdalarının dünya pazarlarına erişebilmesini sağlamak için önemli adımlar attığını vurgulayan Cleverly, “Rusya’nın küresel gıda güvenliğiyle ilgili endişeleri ele almasının en iyi yolu, kuvvetlerini Ukrayna’dan çekip savaşı bitirmek olacaktır.” ifadesini kullandı.
Cleverly, Twitter’dan yaptığı paylaşımda da Putin’in gıdayı “silah” olarak kullandığını belirterek, ülkesinin, Rusya’nın Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması’ndan çekilmesini şiddetle kınadığını bildirdi. Bakan Clevery, Rusya’nın söz konusu kararının, dünyanın en yoksullarına zarar vereceğinin altını çizdi.
ALMANYA’DAN TEPKİ
Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Rusya’nın Karadeniz üzerinden tahıl sevkiyatına ilişkin anlaşmayı yenilememesini, kötü bir haber olarak nitelendirdi.
Olaf Scholz, Avrupa Birliği (AB) ile Latin Amerika ve Karayip Devletleri Topluluğu (CELAC) ülkeleri arasında Brüksel’de düzenlenen zirve öncesi yaptığı açıklamada, “Rusya’nın, Karadeniz üzerinden tahıl sevkiyatına ilişkin anlaşmayı yenilemeyi reddetmesi kötü bir haber. Komşu ülkesini böylesi bir saldırganlıkla işgal eden bir ülke için bu aynı zamanda dünyanın geri kalanına da kötü bir mesajdır.” dedi.
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın tüm dünyada yansımaları olacağına işaret eden Scholz, “Güney Amerika da dahil olmak üzere pek çok devlet, yüksek fiyatlar, gıda güvenliği sorunları ve diğer zorluklar nedeniyle Rusya’nın savaşının etkilerini yaşıyor. Ancak herkes bunun arkasında ne olduğunu, yani prensipte Rusya’nın dünyada iyi bir şekilde bir arada yaşama konusunda kendini sorumlu hissetmemesiyle ilgili olan bir tutum olduğunu anlayacaktır.” diye konuştu.
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva’nın Avrupa’ya olan eleştirilerinin hatırlatılması üzerine Scholz, “Avrupa’nın dünyadaki diğer ülkelerle ilişkilerinde saygının önemli olduğuna ve Avrupa’nın sömürge geçmişiyle ilgili olarak da yapacak bir şeyimiz olduğuna kesinlikle inanıyorum. Bu nedenle, konuşmaları ve tartışmaları her zaman en büyük hassasiyetle ilerletmeniz gerekir. Bu anlaşmaları tamamlamamızdan yanayım.” ifadelerini kullandı.
NE OLMUŞTU?
Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırısının küresel gıda fiyatları üzerindeki etkisini azaltmak için BM, Rusya, Türkiye ve Ukrayna, 22 Temmuz 2022’de İstanbul’da düzenlenen törenle Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması’nı imzalamıştı.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, bugün görev süresi dolan Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması’na ilişkin yaptığı açıklamada, “Tahıl koridoru anlaşması fiilen son buldu, durduruldu. Rusya, ilgili şartlar uygulanır uygulanmaz derhal tahıl anlaşmasına geri dönecek. Anlaşmanın Rusya ile ilgili kısmı yerine getirilmedi.” ifadelerini kullanmıştı.
Moskova yönetimi, Karadeniz’de seyrüsefer açısından verilen güvenlik garantilerinin geçersiz olacağını açıkladı.
