Yargıtay’dan minibüs kahyalarıyla ilgili emsal karar…
Minibüs duraklarında araçların kalkış saatlerini, yolcu sırasını ve trafik düzenini sağlayan kahyalarla ilgili 15 yıllık dava sonuçlandı. Ücretlerinin ödenmediğini, fazla mesai yaptığını ve yıllık izinlerini kullanamadığını belirten T.K., kıdem ve ihbar tazminatı başta olmak üzere çeşitli işçilik alacaklarının tahsili için yargıya başvurdu. İş Mahkemesi davacının taleplerinin bir bölümünü kabul ederken dosya, yapılan itirazların ardından üst mahkemelere taşındı.
T.K., minibüs durağında çalıştığı süre boyunca ücretlerinin ödenmediğini ve fazla çalışma karşılıklarını alamadığını ileri sürerek dava açtı. Ayrıca ulusal bayram ve genel tatil ücretleri, asgari geçim indirimi, ücret farkı ve kullanılmayan yıllık izinlerin karşılığını talep etti.
İş Mahkemesi, ücretlerin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesinin feshedildiğini değerlendirerek kıdem ve ihbar tazminatına hükmetti. Diğer işçilik alacaklarının da bir bölümünü kabul etti. Ancak davalı tarafın itirazı üzerine dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi, davacının ücretini durakta çalışan minibüs şoförlerinden ayrı ayrı aldığını belirten tanık ifadelerine dikkat çekti.
Bölge Adliye Mahkemesi işveren ilişkisini değerlendirdi
Bölge Adliye Mahkemesi, davacı ile davalı arasında bir hizmet sözleşmesi kurulmadığı değerlendirmesinde bulundu. Kararda, kahyanın ücretinin durakta faaliyet gösteren araç sahipleri tarafından ödendiği ve işveren sıfatının çalışmanın yapıldığı yerdeki minibüs işletmecilerine ait olduğu vurgulandı.
Bu gerekçelerle davalı tarafın dava bakımından doğru taraf olmadığı sonucuna varıldı. Mahkeme, pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verdi. Böylece İş Mahkemesinin işçilik alacaklarına ilişkin kararı üst mahkeme incelemesinde değişti.
Yargıtay kararı onadı
Bölge Adliye Mahkemesinin kararı temyiz edilince dosyayı Yargıtay 9. Hukuk Dairesi inceledi. Daire, kararı yasaya uygun bularak onadı ve 15 yıllık dava süreci sonuçlandı.
Kararda, kahyanın ücretini doğrudan durak esnafından ve minibüs şoförlerinden alması, davalıyla arasında hizmet sözleşmesi bulunmaması değerlendirmede etkili oldu. Dosyada verilen karar, kahyaların işçilik alacakları ve tazminat taleplerinde işveren ilişkisinin ve davanın doğru tarafa yöneltilmesinin önemini ortaya koydu.
Kahyaların tazminat taleplerinde işveren ilişkisi belirleyici
Minibüs duraklarında görev yapan kahyaların çalışma düzenindeki rolü, tek başına belirli bir kişi ya da işletmenin işveren sayılması için yeterli görülmedi. Somut olayda mahkemeler, ücretin kim tarafından ödendiğini ve taraflar arasında hizmet sözleşmesi bulunup bulunmadığını esas aldı.
Yargıtay’ın onadığı karar, kahyaların kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin her durumda kabul edilmeyeceğini gösteriyor. Ancak kararın sonucu, davanın taraflarına ve dosyada değerlendirilen çalışma ilişkisine dayanıyor.
