Petrol fiyatları geriledi: Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği 12’ye düştü.
Petrol fiyatları haftanın ilk işlem gününe düşüşle başladı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2’den fazla gerileyerek 101,71 dolara, ABD tipi Batı Teksas petrolü (WTI) ise 98,15 dolara kadar indi. Her iki gösterge de 10 Eylül’den bu yana en düşük seviyelerini gördü.
Piyasalardaki hareketin arkasında ABD ile İran arasında diplomatik temas kurulabileceğine ilişkin beklentiler öne çıktı. ABD Başkanı Donald Trump’ın, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için New York’a gitmesi beklenen İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmeye açık olduğunu belirtmesi, enerji piyasalarında çatışmanın arz üzerindeki etkisinin azalabileceği beklentisini güçlendirdi.
Ancak petrol fiyatlarındaki geri çekilmeye rağmen Hürmüz Boğazı’ndaki ticari hareketlilikteki zayıflama sürüyor.
Bir haftada 35 gemiden 12 gemiye geriledi
Hürmüz Boğazı’ndan hafta sonunda yalnızca 12 izlenebilir emtia gemisinin geçtiği görüldü. Bir önceki hafta sonunda bu sayı 35 olarak kaydedilmişti.
Savaş öncesinde ise tanker, gaz taşıyıcısı, dökme yük ve konteyner gemileri dahil olmak üzere boğazdan günde yaklaşık 125 büyük ticari gemi geçiyordu.
Son veriler, görünür ticari trafiğin çatışma öncesindeki seviyelerin oldukça altında kaldığını ortaya koyuyor.
Pazar günü takip edilebilen dört gemi boğazdan çıkarken bunların ikisi rafine petrol ürünü taşıyan tankerlerden oluştu. Aynı gün iki küçük petrol tankeri Körfez’e giriş yaptı. Cumartesi günü ise tarım ürünleri, LPG ve gübre taşıyan beş gemi Körfez’den ayrıldı.
Suudi Arabistan’ın petrol ihracatı yeniden arttı
Petrol fiyatlarının düşüşünde yalnızca diplomasi beklentileri etkili olmadı. Suudi Arabistan’ın petrol ihracatında yaşanan toparlanma da piyasadaki arz beklentilerini destekledi.
Kızıldeniz yönündeki sevkiyatlarda yaşanan aksaklıkların ardından Suudi Arabistan’ın Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirdiği petrol ihracatı yeniden yükseldi.
Ülkenin toplam petrol ihracatı ağustos ayında günlük 2,4 milyon varile kadar gerilemişti. Eylül ayında ise bu miktar günlük 4 milyon varilin üzerine çıktı. Ağustosta kaydedilen seviye, en az 2013’ten bu yana görülen en düşük ihracat miktarı olmuştu.
Hürmüz üzerinden taşınan Suudi petrolü 2,9 milyon varile ulaştı
Uydu verilerine göre Suudi Arabistan’ın Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirdiği petrol sevkiyatı son altı günlük dönemde ortalama günlük 2,9 milyon varile yükseldi.
Ağustos ayında bu miktar yaklaşık 700 bin varil seviyesindeydi.
Suudi ihracatındaki artış, enerji piyasalarında petrol arzının tamamen kesintiye uğramadığı yönündeki beklentileri güçlendirdi. Bu gelişme, petrol fiyatlarında çatışma nedeniyle oluşan risk priminin bir bölümünün geri çekilmesine katkı sağladı.
Gemilerin takip sistemlerini kapatması tabloyu değiştiriyor
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğine ilişkin veriler değerlendirilirken önemli bir ayrıntı da bulunuyor. Görünür gemi sayısı, bölgedeki gerçek petrol akışının tamamını göstermiyor.
Bazı üreticiler ve tanker işletmecileri, sevkiyat sırasında gemilerin takip sistemlerini kapatarak taşımacılığı sürdürüyor. Bu nedenle uydu ve takip sistemleri üzerinden görülebilen gemi hareketleriyle gerçek petrol sevkiyatı arasında fark oluşabiliyor.
Piyasalar hem diplomasiyi hem Hürmüz’ü izleyecek
Petrol piyasasında şu aşamada iki farklı gelişme öne çıkıyor. ABD-İran arasında olası diplomatik temas beklentisi ile Suudi Arabistan’ın artan petrol ihracatı fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluştururken, Hürmüz Boğazı’ndaki düşük görünür trafik enerji arzına ilişkin belirsizliğin sürdüğünü gösteriyor.
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin savaş öncesinde yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyordu. Bu nedenle önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarının yönü açısından hem olası ABD-İran temasları hem de boğazdaki gemi hareketliliği yakından takip edilecek.
