Ahmet Telli kimdir? Nereli?
Şair, yazar.
Çankırı’da Hasanoğlan ve Kayseri Pazarören Öğretmen Okulları’nda eğitim gördü. Mezuniyetinin ardından dört yıl ilkokul öğretmenliği yaptı. Daha sonra Gazi Eğitim Enstitüsü’nü bitirerek Kastamonu, İnebolu, Doğanyurt, Kırıkkale ve Ankara Atatürk Lisesi’nde Türkçe ve edebiyat öğretmeni olarak görev yaptı.
1981 askeri darbesi sonrasında sıkıyönetim tarafından tutuklandı ve öğretmenlik görevine son verildi. Dönemin Türk Ceza Kanunu’nun 141, 142 ve 146. maddeleri kapsamında yargılandı; 141 ve 146. maddelerden beraat etti. Cigerxwîn’in şiirleri üzerine kaleme aldığı bir yazı nedeniyle 142. maddeden kısa süre hapis cezası aldı. Tutukluluğu sırasında işkence gördü. 1993 yılında mahkeme kararıyla öğretmenliğe döndü ve emekli oldu.
Öğretmenliğin yanı sıra kitapçılık ve yayıncılık yaptı; çeşitli yayınevlerinde editör ve yönetici olarak çalıştı. İlk şiiri 1961’de yayımlandı. 1970’li yıllarda ağırlıklı olarak deneme ve eleştiri yazıları kaleme aldı; şiir kitaplarını ise 1979’dan itibaren yayımlamaya başladı.
1960 sonrası toplumcu gerçekçi şiirin ikinci kuşağının önemli temsilcileri arasında gösterilen Telli, romantik ve başkaldırıcı şiir diliyle tanındı. Şiirlerinde bireysel acı ile toplumsal mücadeleyi bir araya getiren şair, sözcük seçimi ve ses tonu bakımından İsmet Özel’in, şiir anlayışı açısından ise Attilâ İlhan’ın etkilerini taşıyan özgün bir çizgi oluşturdu.
Başlıca şiir kitapları arasında Yangın Yılları, Hüznün İsyan Olur, Dövüşen Anlatsın, Saklı Kalan, Su Çürüdü, Belki Yine Gelirim, Çocuksun Sen, Barbar ve Şehla, Nida, Bakışın Senin ve toplu şiirlerini bir araya getiren Veda Divanı yer alıyor. Deneme ve yazıları ise Ben Hiçbir Şey Söylemedim, Buradayım Sözümde, Neylersin, Görsen ve Dinlersen Anlatırım gibi kitaplarda toplandı.
Ahmet Telli, edebiyat yaşamı boyunca birçok ödüle değer görüldü. Hüznün İsyan Olur ile 1980 Ömer Faruk Toprak Şiir Ödülü’nü, Saklı Kalan ile 1982 Yazko Şiir Özendirme Ödülü’nü, Nida ile 2011 Altın Portakal Şiir Ödülü’nü aldı. 2020 yılında ise PEN Türkiye Şiir Ödülü’ne layık görüldü.
10 Temmuz’da hayatını kaybetti.
Ahmet Telli, 2 Aralık 1946’da Çankırı’nın Eskipazar ilçesinde (bugün Karabük’e bağlı) doğdu.
