Maliye eksik beyanları takibe aldı.
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 2025 yılında elde edilen gelirlere ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamelerinin verilmesi için sürenin dolmasına günler kala denetimlerini yoğunlaştırdı. Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre beyannamelerin verilmesi için tanınan süre 31 Mart’ta sona erecek.
Beyan sürecinde son üç günlük döneme girilirken mükelleflerin tüm gelir unsurlarını eksiksiz, doğru ve zamanında bildirmesi gerekiyor. Bu kapsamda özellikle kira gelirleri, beyana tabi ücret gelirleri, faiz ve temettü gibi menkul sermaye iratları ile değer artış kazancı elde edenlerin beyannamelerini yasal süre içinde vermesi önem taşıyor.
Yapay Zekâ Destekli Denetim Sistemi
GİB tarafından geliştirilen yapay zekâ destekli analiz sistemleri sayesinde mükellefler artık kapsamlı şekilde izleniyor. Bankalar, finans kuruluşları ile kamu ve özel sektörden elde edilen veriler tek merkezde toplanarak idarenin beyan ve bildirim sistemleriyle entegre ediliyor.
Bu sayede mükelleflerin beyanları ile fiili ekonomik faaliyetleri karşılaştırılıyor. Para akışları, tahsilatlar ve işlem hacimleri üzerinden yapılan analizlerle beyan dışı bırakılan kazançlar veya uyumsuzluklar kolaylıkla tespit ediliyor.
Düşük Beyan ve Sürekli Zarar Bildirenler İnceleniyor
Sistem, gelir ile beyan edilen kazanç arasındaki uyumsuzlukları, olağan dışı ciro dalgalanmalarını ve sektörel ortalamalarla örtüşmeyen finansal davranışları analiz ediyor.
Bu kapsamda özellikle şu gruplar yakın takibe alındı:
- Sürekli zarar beyan eden işletmeler
- Matrahsız veya çok düşük matrahlı beyannameler veren mükellefler
- Sektör ortalamalarından belirgin şekilde ayrışan firmalar
- Banka ve POS verileri ile beyanları arasında uyumsuzluk bulunan işletmeler
Gayrimenkul İşlemleri ve Kira Gelirleri Mercek Altında
Gayrimenkul sektörüne yönelik denetimler de genişletildi. Mekansal Veri Analizi (MEVA) Projesi kapsamında taşınmaz alım-satım işlemleri detaylı biçimde inceleniyor. Uydu görüntüleri, tapu kayıtları ve coğrafi bilgi sistemleri verileri kullanılarak piyasa değerinden sapmalar tespit ediliyor.
Kira gelirlerinde ise elektrik, su ve doğal gaz abonelik verileri, kullanım sürekliliği ve tüketim yoğunluğu gibi göstergeler üzerinden taşınmazların fiili kullanım durumu analiz edilerek beyan edilen kira gelirleriyle karşılaştırma yapılıyor.
Temettü ve Kar Payı Gelirleri de Takipte
Menkul sermaye iratlarına yönelik denetimlerde de kapsam genişletildi. Merkezi Kayıt Kuruluşu verileri kullanılarak hisse senedi işlemleri, temettü dağıtımları ve portföy büyüklükleri analiz ediliyor. Bu veriler mükelleflerin beyanlarıyla karşılaştırılarak olası eksik beyanlar belirleniyor.
Bakan Şimşek’ten Uyarı
Mehmet Şimşek, eksik veya hiç yapılmayan beyanlar nedeniyle mükelleflerin vergi ziyaı cezası, gecikme faizi ve cezalı tarhiyat gibi yaptırımlarla karşılaşabileceğini belirtti.
Şimşek, gelişmiş analiz sistemleri sayesinde gelir ile beyan arasındaki uyumsuzlukların hızlı şekilde tespit edildiğini vurgulayarak mükelleflerin son gün yoğunluğunu beklemeden beyannamelerini gözden geçirip eksiklerini tamamlaması gerektiğini ifade etti.
Bakan Şimşek ayrıca, dijitalleşme ve yapay zekâ destekli denetim altyapısı sayesinde daha şeffaf, adil ve etkin bir vergi sistemi oluşturmayı hedeflediklerini belirtti.
