İsrail’in İran’a yönelik saldırılarına Çin Dışişleri’nden hazırız mesajı…
İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Çin Dışişleri Bakanlığı, bu tür eylemlerin Orta Doğu’daki barış ve istikrarı ciddi biçimde tehdit ettiğini belirterek güçlü bir karşı duruş sergiledi.
İsrail’in İran’daki nükleer tesisleri hedef alan saldırılarına ilişkin açıklamada bulunan Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, Pekin’in artan gerilimden derin endişe duyduğunu vurguladı. Jian, “İsrail’in İran’ın egemenliğini, güvenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal eden adımlarına karşıyız” ifadelerini kullandı.
Bölgedeki tansiyonun hızla tırmandığına dikkat çeken Jian, “Bu tür gerilimler kimsenin çıkarına değildir. Çin, tüm tarafları itidale davet ediyor; çatışmayı körükleyecek adımlardan kaçınarak bölgesel barış ve istikrarı desteklemeye çağırıyoruz” dedi.
Pekin’den Arabuluculuk Mesajı: “Yapıcı Rol Oynamaya Hazırız”
Çin yönetimi, gerilimin daha da büyümemesi için diplomatik girişimlere hız vereceğini açıkladı. Sözcü Lin Jian, “Çin, krizin yatıştırılmasına katkı sunmak amacıyla yapıcı bir rol oynamaya hazırdır” diyerek olası arabuluculuk sinyali verdi.
Yaptırımlara Karşı Net Tutum
Çin, yalnızca saldırılara değil, aynı zamanda İran’a yönelik tek taraflı yaptırımlara da karşı çıkıyor. Pekin, Washington’un İran’a uyguladığı yaptırımları geçmişte defalarca eleştirmişti.
2023 yılında Çin, İran ile Suudi Arabistan arasında diplomatik ilişkilerin yeniden kurulmasına arabuluculuk etmiş ve bu süreçte Ortadoğu’daki diplomatik nüfuzunu önemli ölçüde artırmıştı.
Geçtiğimiz günlerde ise Çin, Rusya ve Burkina Faso ile birlikte, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) İran’ın nükleer yükümlülüklerini ihlal ettiğine dair karar tasarısına “hayır” oyu verdi. Söz konusu karar, Ajans’ın İran’a yönelik son 20 yıldaki ilk resmi kararı olması bakımından da dikkat çekiciydi.
Çözüm İçin Diplomasi Vurgusu
Çin’in UAEA nezdindeki Daimî Temsilcisi Büyükelçi Li Song da, İran’ın nükleer programına ilişkin yaşanan krizde tek geçerli çözüm yolunun siyasi ve diplomatik temaslar olduğunu vurguladı.
Li, tarafların karşılıklı saygıya dayalı bir anlayışla müzakere masasına dönmesi gerektiğini belirterek, “Yaptırımlar ve güç kullanma tehditleri yerine, diyalog ve kapsayıcı çözümlere öncelik verilmelidir” dedi.
Mart ayında Çin, İran ve Rusya yetkilileriyle nükleer program konusunda üçlü bir zirveye ev sahipliği yapmış; görüşmelerde “baskı ve tehditlere değil, diplomasiye öncelik verilmesi gerektiği” mesajı öne çıkmıştı. Nisan ayında da Çin Dışişleri Bakanı, İranlı mevkidaşıyla görüşmesinde “güç kullanımı ve tek taraflı yaptırımlara karşı olduklarını” yinelemişti.
