Trump-Erdoğan görüşmesi sonrası dengeler değişti.
Geçtiğimiz ay Amerikan medyasında yer alan haberlere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’ye F-35 savaş uçaklarının satışına yeniden sıcak bakmaya başladığı belirtilmişti. Fox News’un aktardığına göre, Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmenin ardından Türkiye’ye yönelik yaptırımların kaldırılmasını ve F-35 satış sürecinin yeniden başlatılmasını değerlendiriyor.
Bu gelişme, başta İsrail ve Yunanistan olmak üzere bölge ülkelerinde büyük yankı uyandırdı. Yunan medyası günlerce, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve F-35 satışının yeniden gündeme gelmesini manşetlerine taşıdı. Haberlerde, sürecin nasıl işleyeceğine dair çeşitli senaryolara yer verildi.
İsrail tarafında ise Başbakan Binyamin Netanyahu’nun, Türkiye’ye F-35 satışını durdurmak amacıyla ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio nezdinde girişimlerde bulunduğu öne sürüldü. İsrail basını, Netanyahu’nun ABD nezdinde yoğun bir diplomatik baskı süreci başlattığını yazdı.
Almanya merkezli Frankfurter Rundschau gazetesi de Trump’ın Türkiye’yi yeniden F-35 programına dahil etmek istediğini ve bu doğrultuda ekibine, yaptırımların hem hukuki hem de teknik yönlerden nasıl kaldırılabileceğine dair çalışmalar yapmaları talimatını verdiğini aktardı. Haberde, Trump’ın bu karar değişikliğinin Erdoğan ile yaptığı telefon görüşmesinden hemen sonra ortaya çıktığına dikkat çekildi.
Gazete ayrıca, Türkiye’nin F-35 programına dönmesinin İsrail açısından ciddi bir tehdit oluşturabileceğini vurguladı:
“Türk Hava Kuvvetleri’nin F-35 uçaklarıyla donatılması, İsrail’in askeri üstünlüğünü zayıflatabilir. İsrail, bölgede teknolojik üstünlüğünü korumak istiyor.”
Frankfurter Rundschau ayrıca, Netanyahu’nun Türkiye karşıtı girişimlerinin Ankara tarafından fazla önemsenmediğini belirtti. Erdoğan ile Trump arasındaki kişisel ilişkilere dikkat çeken gazete, Trump’ın daha önce Netanyahu’nun yanında bile Erdoğan’ı “dost” ve “zeki bir lider” olarak övdüğünü hatırlattı. İsrail gazetesi Times of Israel de Erdoğan’ın Trump’ı ikna ettiğini ve Netanyahu’nun bu süreci tersine çevirmesinin kolay olmayacağını yazdı.
Sadece İsrail değil, Yunanistan da gelişmelerden ciddi endişe duyuyor. Frankfurter Rundschau’nun analizine göre, Atina uzun süredir Ege’de Türkiye’ye karşı F-35 üstünlüğünü bir koz olarak görüyordu. Ancak Türkiye’nin programa dönüş ihtimali bu denklemi sarsıyor:
“Yunanistan, F-35 sayesinde Ege’deki üstünlüğünü pekiştirdiğini düşünüyordu. Ancak bu varsayım artık ciddi biçimde sorgulanıyor.”
